ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΠΡΟΣΕΧΟΥΝ ΟΣΟΙ ΠΑΙΡΝΟΥΝ ΚΟΥΜΑΡΙΝΙΚΑ ΑΝΤΙΠΗΚΤΙΚΑ (SINTROM, PANWARFIN)

Η αντιπηκτική αγωγή είναι θεμελιώδες θεραπευτικό μέτρο για την πρόληψη και την θεραπεία πολλών και διαφόρων παθολογικών καταστάσεων όπως το αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο (ΑΕΕ) , το έμφραγμα του μυοκαρδίου, η πνευμονική ή αρτηριακή εμβολή, η φλεβική θρόμβωση , η θρομβοφιλία, η παρουσία μεταλλικής ή βιοπροσθετικής βαλβίδας , η κολπική μαρμαρυγή (ΚΜ). Ειδικά για την τελευταία μπορούμε να πούμε ότι αποτελεί την συχνότερη αιτία των ΑΕΕ (πενταπλασιάζει τον κίνδυνο), επηρεάζει την ποιότητα ζωής, προδιαθέτει σε καρδιακή ανεπάρκεια και αυξάνει την ολική θνητότητα.

Έτσι πολλοί ασθενείς, και ιδιαιτέρα αυτοί που πάσχουν από ΚΜ, είτε αυτή εμφανίζεται κατά παροξυσμούς είτε είναι χρόνια, είναι υποχρεωμένοι να λαμβάνουν εφόρου ζωής αντιπηκτική αγωγή.

Η αντιπηκτική αγωγή που κατά κύριο λόγο χρησιμοποιείται σε αυτές τις περιπτώσεις είναι τα κουμαρινικά αντιπηκτικά (Βαρφαρίνη / Panwarfin και Ασενοκουμαρόλη / Sintrom)

Η αντιπηκτική όμως αγωγή με τα κουμαρινικά παρουσιάζει ένα σημαντικό πρόβλημα που είναι η ρύθμιση του Χρόνου Προθρομβίνης (ΧΠ) και του INR (θα μιλήσουμε παρακάτω για αυτούς τους δείκτες) στα επιθυμητά επίπεδα.

Τούτο όμως στην κλινική πράξη επιτυγχάνεται σε ποσοστό μικρότερο του 50% και αυτό είναι άλλωστε η αιτία των ΑΕΕ το ότι δηλ. δεν ρυθμίζεται σωστά ο ΧΠ και το INR.

Για να αντιμετωπισθεί το πρόβλημα αυτό έχουν τελευταία εισαχθεί στην θεραπευτική της ΚΜ νέα αντιπηκτικά που έχουν παρόμοια αποτελεσματικότητα και δεν απαιτούν μέτρηση του ΧΠ και του INR ούτε επηρεάζονται από την λήψη τροφής.

Σκοπός όμως του παρόντος άρθρου δεν είναι να συγκρίνουμε τα παλιότερα με τα νεώτερα αντιπηκτικά αλλά να επισημάνουμε μερικά βασικά στοιχεία που πρέπει να γνωρίζουν όσοι παίρνουν, και καλώς τα παίρνουν, τα παλιότερα αντιπηκτικά από το στόμα. (Στην Ελλάδα κυκλοφορεί μόνο το Sintrom)

Τα κουμαρινικά λοιπόν παράγωγα (Sintrom, Warfarin) ανταγωνίζονται την δράση της βιταμίνης Κ η οποία ως γνωστόν περιέχεται σε διάφορες ποσότητες, μικρές ή μεγάλες, στα πράσινα λαχανικά.

Αυτό σημαίνει ότι στα άτομα που λαμβάνουν κουμαρινικά αντιπηκτικά και ταυτόχρονα παίρνουν με την τροφή τους πράσινα λαχανικά, μεταβάλλεται η δράση των φαρμάκων αυτών ανάλογα με την ποσότητα βιταμίνης Κ που περιέχεται στα λαχανικά που τα άτομα αυτά καταναλώνουν.

Αυτό όμως είναι ιδιαίτερα επικίνδυνο διότι μπορεί να οδηγήσει σε μεγάλες διακυμάνσεις του αντιπηκτικού αποτελέσματος με τις ίδιες δόσεις των κουμαρινικών, με αποτέλεσμα ο θεραπευόμενος ασθενής πότε να ευρίσκεται σε υψηλό κίνδυνο για θρόμβωση (όταν η δόση του αντιπηκτικού του πέφτει λίγη) και πότε σε υψηλό κίνδυνο γιο αιμορραγία (ήταν η δόση του αντιπηκτικού του πέφτει πολύ).

Μια εύκολη λύση για να αντιμετωπίσουμε το πρόβλημα αυτό θα ήταν να συστήσουμε στους ασθενείς που περνούν κουμαρινικά αντιπηκτικά να καταργήσουν τελείως από το διαιτολόγιό τους τα πράσινα λαχανικά.

Αυτό όμως δεν είναι σωστό γιατί τα πράσινα λαχανικά αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της υγιεινής διατροφής.

Αυτό λοιπόν που πρέπει να γίνει είναι να πεισθούν οι ασθενείς σε ορθολογική κατανάλωση των λαχανικών, πράγμα που σημαίνει ότι σε εβδομαδιαία βάση η κατανάλωση των λαχανικών θα πρέπει να είναι σταθερή, εις τρόπον ώστε να μην υπάρχουν σημαντικές διακυμάνσεις όσον αφορά την πρόσληψη της βιταμίνης Κ και σ’ αυτήν ακριβώς την βάση να ρυθμίζεται η αντίστοιχη δόση του αντιπηκτικού.

Αυτό σημαίνει ότι κάθε ασθενής πρέπει να αποφασίσει ποια ακριβώς είναι η ποσότητα των λαχανικών που ταιριάζει στις διατροφικές του απαιτήσεις και να φροντίζει να καταναλώνει σταθερά αυτήν την ποσότητα επί καθημερινής βάσεως.

Βασική προϋπόθεση γι αυτό είναι να γνωρίζει ο ασθενής ποια είναι τα λαχανικά και γενικά τα τρόφιμα που περιέχουν μεγάλες και ποια μικρότερες ποσότητες βιταμίνης Κ.

Μεγάλη ποσότητα βιταμίνης Κ περιέχουν τα:

  • Λαχανίδες, σπανάκι, σέσκουλα, πράσινα γογγύλια
  • Λάχανο, μπρόκολο, αντίδια, βλίτα, μαρούλι
  • Λαχανάκια Βρυξελλών, μαϊντανός, πράσινο τσάι
  • Σόγια, ρεβύθια, φακές, κάστανα, αμύγδαλα.

Μέτρια ποσότητα βιταμίνης Κ περιέχουν τα:

  • Αρακάς, μπάμιες, πράσα, φασολάκια, σέλινο, κουνουπίδι
  • Αγγούρι, καρότα, φρέσκα κρεμμύδια, σέλινο, φυστίκια
  • Σπαράγγια, βρώμη, σιτάρι, πράσινο μήλο
  • Συκώτι

Μικρές ποσότητες βιταμίνης Κ περιέχουν τα :

  • Πατάτες, ντομάτες , κάρδαμο, ξερά κρεμμύδια, μήλο χωρίς φλούδα
  • Μπανάνα, πορτοκάλι, αχλάδι, σταφύλι, αβοκάντο, ροδάκινο
  • Ρύζι, μαύρο τσάι, μέλι, ζάχαρη, αλάτι.

Γενικά τα κατεψυγμένα προϊόντα έχουν λιγότερη βιταμίνη Κ από τα νωπά διότι η βιταμίνη Κ καταστρέφεται στην κατάψυξη.

Αντίθετα τα βρασμένα λαχανικά έχουν μεγαλύτερη περιεκτικότητα σε βιταμίνη Κ από τα νωπά διότι με το βρασμό υφίστανται συμπύκνωση χάνοντας ένα μέρος του νερού τους .

Είναι σκόπιμο ακόμη να αναφερθεί ότι επειδή η βιταμίνη Κ είναι λιποδιαλυτή βιταμίνη, ενισχύεται σημαντικά η απορρόφηση της όταν στο μαγείρεμα χρησιμοποιούνται λιπαρά.

Τέλος το αλκοόλ επηρεάζει την απορρόφηση της βιταμίνης Κ και γι αυτό συστήνεται ο ασθενής είτε να πίνει μόνο μικρές ποσότητες αλκοόλ ή ακόμη καλύτερα να μην πίνει καθόλου.

Πέραν όμως από το θέμα της διατροφής που όπως είπαμε επηρεάζει σημαντικά την αποτελεσματικότατα των κουμαρινικών αντιπηκτικών, θα πρέπει οι ασθενείς, που παίρνουν τα φάρμακα αυτά, να μην ξεχνούν να αναφέρουν στο ιατρό τους και την τυχόν λήψη άλλων φαρμάκων που παίρνουν για άλλους λόγους.

Επίσης και στην περίπτωση που στην συνήθη φαρμακευτική τους αγωγή προστίθεται ή αφαιρείται κάποιο φάρμακο ή ακόμη απλά αλλάζει η δοσολογία ενός φαρμάκου θα πρέπει απαραιτήτως να ενημερώνεται ο ιατρός γι αυτές τις αλλαγές.

Ο κατάλογος των φαρμάκων που μπορούν να μεταβάλουν την αποτελεσματικότητα των κουμαρινικών αντιπηκτικών είτε αυξάνοντας είτε ελαττώνοντας την δράση τους είναι πολύ μεγάλος .

Τα συνηθέστερα χρησιμοποιούμενα φάρμακα που μπορούν να ενισχύσουν την δράση των κουμαρινικών αντιπηκτικών και να αυξήσουν έτσι την πιθανότητα να προκληθεί αιμορραγία αν δεν μειωθεί ταυτόχρονα η δόση του λαμβανομένου αντιπηκτικού είναι :

  • Σιπροφλοξασίνη, Ερυθρομυκίνη , Φλουκοναζόλη
  • Ισονιαζίδη, Κοτριμοξαζόλη
  • Διλτιαζέμη, Προπαφαινόνη, Αμιωδαρόνη, Προπανολόλη
  • Φαινοφιμπρατη, Σιμβαστατίνη, Φλουβαστατίνη
  • Σιταλοπράμη
  • Ομεπραζόλη

Αντίθετα τα συνηθέστερα χρησιμοποιούμενα φαρμακευτικά σκευάσματα που μπορούν να ελαττώσουν την δράση των κουμαρινικών αντιπηκτικών και να αυξήσουν έτσι την πιθανότητα να προκληθεί θρόμβωση αν δεν αυξηθεί ταυτόχρονα η δόση του λαμβανομένου αντιπηκτικού είναι :

  • Ριφαμπυκίνη
  • Χολυστεραμίνη,
  • Καρβαναζεπίνη
  • Βαρβιτουρικά

Επίσης σε περίπτωση που κάποιος ασθενής , υπό αντιπηκτική αγωγή με κουμαρινικά, πρόκειται να υποβληθεί σε κάποια χειρουργική επέμβαση, θα πρέπει να έρχονται σε συνεργασία ο θεράπων ιατρός με τον χειρουργό προκειμένου από κοινού να αποφασίζεται κατά πόσον ο ασθενής πρέπει να συνεχίσει ή να διακόψει ή να αλλάξει την αντιπηκτική αγωγή λόγω της επικείμενης χειρουργικής επέμβασης.

Εδώ θα πρέπει να τονισθεί ότι παρά το γεγονός ότι επεμβάσεις χαμηλού αιμορραγικού κινδύνου όπως είναι ο καταρράκτης, η αφαίρεση σπίλων ή οι περισσότερες οδοντιατρικές επεμβάσεις δεν απαιτούν διακοπή της αντιπηκτικής αγωγής , οι χειρουργοί η οι οδοντίατροι, είτε από άγνοια είτε από υπερβολικό φόβο, συστήνουν τη διακοπή της υποβάλλοντας έτσι του ασθενείς στον κίνδυνο κάποιας θρόμβωσης .

Γι αυτό τον λόγο η συνεργασία των θεραπόντων ιατρών είναι ο καλύτερος τρόπος ώστε να ληφθεί η σωστή απόφαση για τον ασθενή προκειμένου αυτός να υποβληθεί στους μικρότερους δυνατούς περιεγχειρητικούς κινδύνους για ενδεχόμενη αιμορραγία ή θρόμβωση.

Τέλος οι ασθενείς που λαμβάνουν αντιπηκτική αγωγή με κουμαρινικά θα πρέπει να ελέγχουν τακτικά τον Χρόνο Προθρομβίνη (ΧΠ) και τον δείκτη INR. Πρόκειται για δυο πολύ σημαντικές εργαστηριακές εξετάσεις που λαμβάνουμε μετρώντας τον χρόνο που απαιτείται για τον σχηματισμό θρόμβου.

Η μέτρηση των δεικτών αυτών πρέπει να γίνεται σε τακτική βάση, συνήθως μηνιαία αλλά και πολλές φορές συχνότερα (αυτό το καθορίζει ο θεράπων ιατρός) όταν αλλάζει για διαφόρους λόγους η δοσολογία του αντιπηκτικού.

Η τιμή του INR πρέπει πάντοτε να βρίσκεται εντός συγκεκριμένων ορίων, που βασικά καθορίζει ο ιατρός, ανάλογα με την πάθηση για την οποία χορηγείται το αντιπηκτικό.

Παρέκκλιση της τιμής του INR από τα συγκεκριμένα όρια αυξάνει την πιθανότητα για αιμορραγία (αν το INR είναι πάνω από το άνω όριο) ή θρόμβωση (αν το INR είναι κάτω από το κάτω όριο).

Συμπερασματικά θα μπορούσα να πω ότι η συμμόρφωση στην θεραπευτική αγωγή με κουμαρινικά παράγωγα, όπως και με κάθε φάρμακο, έχει τεράστια σημασία και πρέπει να εξασφαλίζεται με την σωστή ενημέρωση και εκπαίδευση του ασθενούς και εν ανάγκη και των οικείων του.

NEWSLETTER

Κάντε εγγραφή στο Newsletter μας, για να ενημερώνεστε για τα τελευταία μας νέα, άρθρα και δημοσιεύσεις.

ΩΡΑΡΙΟ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ

ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΑ       09:00 - 13:00
18:00 - 21:00
ΣΑΒΒΑΤΟ 10:00 - 12:30

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

  Ναυπλίου 23
    Άργος, Τ.Κ. 21200

  Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

  Ιατρείο: 2751025786

  Fax: 2751024649

  Κινητό: 6944846248