ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΠΡΙΝ ΤΑ ΦΑΡΜΑΚΑ

Έχει αποδειχθεί ότι μια σειρά από παράγοντες σχετίζονται με το ύψος της Αρτηριακής πίεσης στον πληθυσμό και πολυάριθμες μελέτες έχουν γίνει για να ελεγχθεί αν η απομάκρυνσή αυτών των παραγόντων οδηγεί σε μείωση της αρτηριακής πίεσης.

Σύμφωνα λοιπόν με τις γνώσεις που έχουμε αποκτήσει μέχρι σήμερα, επιβάλλεται να συνιστούμε την απομάκρυνση όλων αυτών των παραγόντων όχι μόνο για να προλάβουμε την εμφάνιση της υπέρτασης αλλά κυρίως για να την αντιμετωπίσουμε.

ΜΗ ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΕΡΤΑΣΗ

Τι πρέπει να κάνουμε πριν φθάσουμε στα φάρμακα

Έχει αποδειχθεί ότι μια σειρά από παράγοντες σχετίζονται με το ύψος της Αρτηριακής πίεσης στον πληθυσμό και πολυάριθμες μελέτες έχουν γίνει για να ελεγχθεί αν η απομάκρυνσή αυτών των παραγόντων οδηγεί σε μείωση της αρτηριακής πίεσης.

Σύμφωνα λοιπόν με τις γνώσεις που έχουμε αποκτήσει μέχρι σήμερα, επιβάλλεται να συνιστούμε την απομάκρυνση όλων αυτών των παραγόντων όχι μόνο για να προλάβουμε την εμφάνιση της υπέρτασης αλλά κυρίως για να την αντιμετωπίσουμε.

Τα μέτρα λοιπόν αυτά είναι ιδιαίτερα χρήσιμα στα άτομα που παρουσιάζουν μικρή αύξηση της αρτηριακή πίεσης αλλά ταυτόχρονα συνιστώνται και για όσους μπαίνουν σε φαρμακοθεραπεία με σκοπό να επιτευχθεί καλλίτερη ρύθμιση της πιέσεως με μικρότερες δόσεις φαρμάκων.

Τα μη φαρμακολογικά λοιπόν μέτρα περιλαμβάνουν:

ΑΠΟΦΥΓΗ ΤΩΝ ΜΗ ΤΕΛΕΙΩΣ ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ

Πρέπει να γνωρίζετε ότι υπάρχουν πολλά φάρμακα που αυξάνουν την πίεση ή εξουδετερώνουν το αποτέλεσμα των αντιυπερτασικών φαρμάκων.

Τέτοια είναι η κοκαίνη, οι αμφεταμίνες, η εφεδρίνη, τα διάφορα βότανα που έχουν αγγειοσυσπαστικές ουσίες και για πολλούς και διαφόρους λόγους συνήθως ασήμαντους παίρνετε πολλοί «ελαφρά τη καρδία» όπως πχ ginseng, τα αναβολικά, ουσίες που καταστέλλουν την όρεξη, η ερυθροποιητίνη που αυξάνει τον αιματοκρίτη στο αίμα.

Επίσης τα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη που πολλοί παίρνουν για τα αθριτικά τους αυξάνουν σημαντικά την πίεση και θα πρέπει να διακόπτονται.

Εκτός του ότι αυξάνουν την πίεση έχουν και το κακό να αναστέλλουν την δράση ορισμένων αντιυπερτασικών φαρμάκων όπως οι α-ΜΕΑ.

Γι' αυτό λοιπόν η λήψη κάθε φαρμάκου θα πρέπει να μην γίνεται ανεξέλεγκτα επειδή μας το σύστησε η κυρά Κούλα η γειτόνισσα που έτυχε όπως λέει να έχει το ίδιο πρόβλημα με εμάς και βρήκε καλό στο συνιστώμενο φάρμακο ή βότανο, αλλά πάντοτε με περίσκεψη από γιατρό ο οποίος γνωρίζοντας το συνυπάρχον πρόβλημα της υπέρτασης, θα σταθμίσει το προσδοκώμενο όφελος σε σχέση με τις βλαπτικές επιδράσεις στην πίεση του ασθενούς και θα το χορηγήσει το φάρμακο η όχι  

ΑΝΑΛΟΣ ΔΙΑΙΤΑ

Το μεγαλύτερο ποσοστό των ατόμων που παρουσιάζουν Υπέρταση είναι αλατοευαίσθητα δηλ. η πίεσή τους αυξάνεται με την πρόσληψη του άλατιού.

Αυτό συμβαίνει ακόμη συχνότερα στα ηλικιωμένα υπερτασικά άτομα και αυτά που πάσχουν ταυτόχρονα από Σακχαρώδη Διαβήτη.

Γι' αυτό σε όλα αυτά τα άτομα συνιστάται διακοπή της πρόσληψης αλατιού, είτε υπό φανερή μορφή (να μην προστίθεται αλάτι στο φαγητό - πετάξτε τις αλατιέρες από το σπίτι) είτε υπό συγκεκαλυμμένη μορφή (να μην προστίθενται βελτιωτικά της γεύσης που περιέχουν αλάτι, όπως κύβοι ζωμών, σκούρες σάλτσες ή σάλτσες σόγιας, στην ετοιμασία του φαγητού ή την διάρκεια του μαγειρέματος).

Ακόμη να αποφεύγονται τα προ-επεξεργασμένα τρόφιμα που έχουν υψηλή περιεκτικότητα σε αλάτι καθώς και το φαγητό της ταβέρνας, των ταχυφαγείων (φαγητό σε πακέτο) και τα συντηρημένα προϊόντα / κονσέρβες).

Στον γενικό πληθυσμό συνιστάται μείωση της πρόσληψης του αλατιού από 10-12gr/24ωρο που είναι η συνήθης ποσότητα που καταναλίσκεται σε 5-6gr/24ωρο.

Για να γίνει αντιληπτό στον καθένα το πόσο αλμυρό είναι ένα συγκεκραμένο προϊόν που θέλετε να καταναλώσετε, αρκεί να συσχετίσετε την συγκέντρωση του αλατιού του συγκεκριμένου προϊόντος με εκείνη του θαλασσινού νερού.

Το νερό λοιπόν της θάλασσας περιέχει 1 gr Νατρίου στα 100 gr νερού που αντιστοιχεί σε 2.5 gr αλατιού (Ναcl / Χλωριούχου νατρίου) στα 100 gr θαλασσινού νερού.

Όταν ψωνίζετε λοιπόν αναζητάτε στην ετικέτα του προϊόντος που θέλετε να αγοράσετε την περιεκτικότητα του σε αλάτι και καταναλώνετε το συγκεκριμένο προϊόν μόνο αν το αλάτι που περιέχει είναι λιγότερο από 0.2 gr/100gr του συγκεκριμένου αυτού προϊόντος.

Σημειώστε ότι τα περισσότερα ψωμιά περιέχουν 0.5-0.8 gr Νατρίου ανά 100 gr ψωμιού που σημαίνει 1,25-2 gr αλατιού στα 100 gr ψωμιού δηλ. η συγκέντρωση του αλατιού στο ψωμί που τρώμε είναι μετσξύ του μισού και των τριών τετάρτων εκείνης του θαλασσινού νερού.

Θα πρέπει λοιπόν οι ασθενείς (υπερτασικοί) να αποβλέπουν σε πρόσληψη μικρότερη από από 6 gr αλατιού την ημέρα ( ή 2.4 gr Νατρίου την ημέρα.)

Τροφές πλούσιες σε αλάτι που χρησιμοποιούνται στην καθημέραν πράξη είναι: Μπισκότα, Λαχανικά κονσέρβα, Κέτσαπ και γενικά μποτιλιαρισμένες σάλτσες, Τυρί, Τροφές με αλεύρι που φουσκώνει, Λουκάνικα, Ζαμπόν, Τουρσιά, Μουστάρδες, Πατάτες τσιπς, Κριτσίνια, Κρακεράκια, Σαρδέλες, Καπνιστά προϊόντα (κρέας, ψάρι, τυρί), Χυμός τομάτας σε κονσέρβα, Κύβοι ζωμών, Σάλτσες σόγιας και αλατισμένοι Ξηροί καρποί.

Στο σημείο αυτό θα πρέπει να προσθέσω ότι ο κίνδυνος της απορύθμισης της Αρτηριακής πίεσης λόγω της χρησιμοποίησης του αλατιού ελλοχεύει στα ηλικιωμένα άτομα όπως είπα και προηγούμενα, και για ένα επιπρόσθετο λόγο.

Με την πάροδο της ηλικίας αμβλύνεται η γεύση του αλμυρού με αποτέλεσμα ο άνθρωπος να χρησιμοποιεί όλο και μεγαλύτερες ποσότητες αλατιού προκειμένου να επιτύχει την γεύση που μέχρι τώρα είχε συνηθίσει πράγμα το οποίον όμως οδηγεί εκ του ασφαλούς στην εμφάνιση η την απορύθμιση της ήδη υπάρχουσας υπέρτασης.

ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΚΑΛΙΟΥ

Η αύξηση της πρόσληψης του καλίου μειώνει επίσης την αρτηριακή πίεση.

Γι' αυτό οι ασθενείς συμβουλεύονται να καταναλίσκουν τροφές που περιέχουν αυξημένες ποσότητες καλίου όπως φρέσκα φρούτα (πορτοκάλια, μανταρίνια, μπανάνες, ακτινίδια, grapefruit, βερίκοκα), λαχανικά (σπανάκι, πατάτες, καρότα, αρακάς), όσπρια (φακές, φασόλια, ρεβίθια) και ψάρι.

Σ' αυτό το σημείο αξίζει να τονισθούν δύο πρακτικά σημεία.

Το πρώτο έχει σχέση με την μαγειρική.

Οταν τα λαχανικά και τα όσπρια βράζουν πολύ , το κάλιο φεύγει στο νερό.

Θα πρέπει επομένως τα λαχανικά να βράζονται ελάχιστα και με λίγο νερό που θα μπορεί να χρησιμοποιηθεί στην παρασκευή σάλτσας όπως το θέλει η ελληνική κουζίνα.

Το δεύτερο σημείο αφορά τα πορτοκάλια. Ενώ είναι μια πλούσια πηγή καλίου και η καταναλωσή τους πρέπει να ενθαρρύνεται στους υπερτασικούς, στην χώρα μας είναι φοβερά διαδεδομένη μια πλάνη ότι τα πορτοκάλια αυξάνουν την πίεση.

Η δοξασία αυτή έχει προέλθει προφανώς από την συνήθεια των κέντρων αιμοδοσίας να προσφέρουν μια πορτοκαλάδα στους αιμοδότες για φιλοφρόνηση και ίσως με την ιδέα της αποκατάστασης του όγκου των υγρών.

Δυστυχώς όμως έχει παρερμηνευθεί η πράξη αυτή σαν ένδειξη ότι η πορτοκαλάδα αυξάνει την πίεση την οποίαν δήθεν μειώνει η αιμοδοσία.

ΣΩΜΑΤΙΚΟ ΒΑΡΟΣ

Χάσετε κιλά; Η απώλεια σωματικού βάρους προκαλεί σχεδόν πάντα πτώση της αρτηριακής πίεσης.

Σάλτσες, πολλά λάδια (προτιμάτε τα μονοακόρεστα όπως το ελαιόλαδο και το χαρουπέλαιο η στην ανάγκη τα πολυακόρεστα όπως το ηλιέλαιο η το αραβοσιτέλειαο), λίπη, βούτυρα, γλυκά και ιδία σοκολάτες, τηγανητά φαγητά, ζουμιά και σούπες, ψωμιά και γαλακτοκομικά προϊόντα πλούσια σε λιπαρά, κόκκινο κρέας και τα προϊόντα του που είναι επίσης πολύ αλατισμένα, πρέπει πάση θυσία να τα αποφεύγετε.

Προτιμάτε τα κοτόπουλα χωρίς την πέτσα, τα ψάρια τα φρούτα και τα λαχανικά. Όλοι οι υπερτασικοί ασθενείς που είναι υπέρβαροι θα πρέπει να ενθαρρύνονται να χάσουν βάρος.

Μπορεί να αναμένεται μια μείωση 10 mmHg (δηλ. κατά ένα βαθμό) για κάθε 10 κιλά σωματικού βάρους.

Η μείωση του σωματικού βάρους είναι ιδιαίτερα αποτελεσματική αν συνδυάζεται με περιορισμό του αλατιού και αύξηση της κατανάλωσης φρούτων και λαχανικών.

Η διόρθωση της παχυσαρκίας είναι συχνά ικανή να αποκαταστήσει την πίεση χωρίς φάρμακα και πρέπει πάντοτε να επιδιώκεται

ΑΣΚΗΣΗ

Η αυξημένη φυσική δραστηριότητα είναι σχεδόν πάντα απαραίτητη για την επίτευξη και διατήρηση της απώλειας του σωματικού βάρους και συμβάλει σημαντικά στην μείωσηη της αρτηριακής πίεσης.

Συστήνονται τακτική άσκηση τουλάχιστον μέρα παρά μέρα διαρκείας 30-35 λεπτά που να είναι μέτριας βαρύτατος έτσι ώστε να αντιστοιχεί με αύξηση της καρδιακής συχνότητος στο 80% του μεγίστου για την ηλικία του.

Στον ενήλικο αυτό συνήθως σημαίνει σφύξεις 120-140/λεπτό. Σαφώς οι αγύμναστοι ασθενείς θα πρέπει να αρχίζουν με μικρότερο επίπεδο άσκησης και να αυξάνουν προοδευτικά την ένταση.

Στο σημείο αυτό πρέπει να τονισθεί ότι αναφερόμαστε πάντοτε μόνο σε δυναμική αερόβιο άσκηση όπως είναι το ποδήλατο , το κολύμπι και το τρέξιμο.

Αντίθετα οι ισομετρικές ασκήσεις όπως η άρση βαρών είναι βλαπτικές γιατί αυξάνουν την πίεση. Ασκήσεις που δεν φορτίζουν το καρδιοαναπνευστικό σύστημα όπως το περπάτημα, το γκολφ δεν φαίνεται να έχουν επίδραση στην αρτηριακή πίεση.

Υπάρχουν επίσης επιστημονικά δεδομένα ότι η άσκηση αυξάνει την υψηλής πυκνότητος λιποπρωτείνη (HDL - χοληστερόλη ή καλή χοληστερίνη) και ότι οι ασθενείς αισθάνονται καλύτερα όταν είναι περισσότερο γυμνασμένοι.

ΟΙΝΟΠΝΕΥΜΑ

Βλάπτει μόνο η μεγάλη κατανάλωση. Οι ασθενείς θα πρέπει να συμβουλεύονται να περιορίζουν την πρόσληψη του οινοπνεύματος σε ένα μέγιστο 3-4 μονάδων ημερησίως οι άνδρες, και 2-3 μονάδων οι γυναίκες.

Μία μονάδα αντιστοιχεί σε 10 gr οινοπνεύματος που είναι ισοδύναμα με ένα ποτήρι μπύρας, ένα μικρό ποτήρι κρασιού ή μία κλασσική μεζούρα οινοπνευματωδών.

Μην ξεχνάτε ότι ο κρυφός αλκοολισμός μπορεί να αποτελεί μία σημαντική αιτία ανθεκτικής υπέρτασης. Σε υπερτασικούς που καταναλώνουν μεγάλες ποσότητες οινοπνεύματος η διακοπή του οδηγεί πολύ γρήγορα σε σημαντική βελτίωση της αρτηριακής πίεσης.

ΚΑΠΝΙΣΜΑ

Αν και κάθε τσιγάρο αυξάνει την αρτηριακή πίεση παροδικά, το κάπνισμα δεν ασκεί μακροπρόθεσμη επίδραση στην πίεση.

Παρ' όλα αυτά είναι απόλυτα αναγκαίο να εγκαταλειφθεί από το υπερτασικό άτομο, διότι αυξάνει τον καρδιαγγειακό κίνδυνο (τον κίνδυνο δηλαδή για στεφανιαία νόσο και εγκεφαλοαγγγειακό επεισόδιο) σε ποσοστό πολύ σημαντικότερο από ότι η ήπια αύξηση της αρτηριακής πίεσης.

ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΟ STRESS

Υπάρχουν πολλές ενδείξεις ότι ένας από τους περιβαλλοντικούς παράγοντες που οδηγούν σε αύξηση της αρτηριακής πίεσης είναι το ψυχοκοινωνικό stress.

Στα πλαίσια επομένως της αντιμετώπισης της υπέρτασης χωρίς φάρμακα, σημαντικό ρόλο έχει η συμβουλευτική για τη μείωση του ψυχοκοινωνικού stress και οι τεχνικές χαλάρωσης.

Η συμβουλευτική για τη μείωση του ψυχοκοινωνικού stress στην υπέρταση περιλαμβάνει τα εξής:

- Αποφυγή στρεσογόνων ερεθισμάτων και καταστάσεων Οι υπερτασικοί πρέπει να αποφεύγουν τυχερά παιχνίδια, καυγάδες, πολιτικές συζητήσεις, παράνομο έρωτα, να βλέπουν έργα τρόμου η αγωνιώδη θεάματα όπως το ποδόσφαιρο, το basketball ή το μποξ. Αντί για αυτά να ασχολούνται με περίπατο και παιχνίδια στην εξοχή, μουσική, συναυλίες και οτιδήποτε τους χαλαρώνει ευχάριστα. Η συμπαράσταση και η συνεργασία της οικογένειας και του περιβάλλοντος βοηθάνε την προσπάθεια αυτή.

-Καλλιέργεια αυτοελέγχου με κριτήριο την κοινή λογική. Πολλά άτομα μεγεθύνουν τα δικά τους προβλήματα σε σημείο που γίνονται πηγές άγχους. Όλοι αυτοί λοιπόν, ιδιαίτερα αν είναι υπερτασικοί η γενικότερα καρδιαγγειακοί άρρωστοι, θα πρέπει να διδαχθούν να τα εξετάζουν με την κοινή λογική από την σκοπιά των άλλων έτσι ώστε να τα βλέπουν στις αντικειμενικές τους διαστάσεις.

-Υπεύθυνη επικοινωνία αντί για εσωστρέφεια. Μια πολύ αποτελεσματική τεχνική για την καταπολέμηση του άγχους είναι η εκμάθηση της εξωτερίκευσης των αισθημάτων ανικανοποίητου δηλ. με απλά λόγια το να αποφεύγει κανείς να κρατάει μέσα του τα παράπονά του   και να τα εκθέτει με υπευθυνότητα και σοβαρά στους δικούς του.

-Ομαλοποίηση των σχέσεων. Συχνά άτομα ευρίσκονται σε έντονο άγχος εξ αιτίας διαπροσωπικών αντιθέσεων τόσο συχνών στις οικογένειες αλλά και στους χώρους δουλειάς. Η εξομάλυνση όλων αυτών των συναισθηματικών συγκρούσεων με το να ζητήσει συγγνώμη η να δώσει συγχώρηση στο άτομο η τα άτομα που έχει αντιθέσεις ανακουφίζει συχνά το συναισθηματικό φορτίο και σταματάει το άγχος.

-Καλή οργάνωση του χρόνου και κατάλληλη μεταβίβαση αρμοδιοτήτων . Σωστή οργάνωση του ημερησίου και εβδομαδιαίου προγράμματος μέσα σε λογικά και ρεαλιστικά πλαίσια σε συνδυασμό με την αναζήτηση βοήθειας στη διεκπεραίωση των υποθέσεων του σπιτιού η της δουλειάς βοηθάει σημαντικά στην αποφυγή στρεσογόνων καταστάσεων.

-Τεχνικές χαλάρωσης Οι ειδικοί λένε ότι εκείνο που μας κρατάει σε διαρκή αναστάτωση είναι η ικανότητά μας να σκεφτόμαστε για το παρόν, να ανυσηχούμε για το μέλλον και να μετανοιώνουμε ή να απορρίπτουμε το παρελθόν μας. Έτσι η ζωή γίνεται μια συνεχής αγωνία και ο σύγχρονος άνθρωπος που ζει στις επιθετικές και ανταγωνιστικές δυτικές κοινωνίες, προσπαθεί να περισπάσει την προσοχή του με το οινόπνευμα, το κάπνισμα , την πολυφαγία, το σεξ, τις θορυβώδεις διασκεδάσεις, τα ταξίδια και την πολλή δουλειά. Στις παραδοσιακές ανατολικές κοινωνίες οι άνθρωποι είναι πιο συμφιλιωμένοι με την ζωή, την αποδέχονται και τη βιώνουν όπως τους προσφέρεται, είναι πιο παθητικοί και χωρίς βιασύνη. Στις κοινωνίες αυτές έχουν από αιώνες αναπτυχθεί τεχνικές αυτοσυγκέντρωσης που οδηγούν σε σωματική χαλάρωση. Αυτές οι τεχνικές έχουν εισαχθεί τις τελευταίες δεκαετίες στο δυτικό κόσμο για την καταπολέμηση του άγχους αλλά η λεπτομερής περιγραφή τους ξεφεύγει από τους σκοπούς του παρόντος άρθρου.

Επειδή όλα αυτά που είπαμε παραπάνω είναι συμβουλές κατάλληλες για όλο τον πληθυσμό, είναι πολύ καλή ιδέα η υιοθέτηση όλων αυτών των μεταβολών στον τρόπο ζωής όχι μόνο από τους ασθενείς αλλά και από όλη την οικογένεια.

Η υψηλή αρτηριακή πίεση όπως και η αθηροσκλήρωση και η αγγειακή νόσος γενικότερα, είναι σε μεγάλο βαθμό διατροφικές παθήσεις.

Επομένως οι ασθενείς αλλάζοντας τη δίαιτά τους είναι σε θέση να τροποποιή σουν σημαντικά τους κινδύνους εμφάνισης των και να επιβραδύνουν την εξέλιξή τους. Γιαυτό λοιπόν όλοι οι ασθενείς με ήπια η μέτρια υπέρταση θα πρέπει, πριν τεθούν σε φαρμακολογική θεραπεία, να υιοθετήσουν και να τηρήσουν ευλαβικά τις παραπάνω συμβουλές για τρεις ή τέσσερες τουλάχιστον μήνες καθώς είναι πολύ πιθανόν το ενδεχόμενο να μειωθεί μόνο με αυτά η αρτηριακή πίεση σε επίπεδα που δεν απαιτούν φαρμακευτική αγωγή, δεν είναι δηλ. απαραίτητη η λήψη αντιυπερτασικών φαρμάκων.

Σε περίπτωση βέβαια που παρά την συστηματική τήρηση όλων των ανωτέρω κανόνων η πίεση δεν ρυθμισθεί σε πλαίσια φυσιολογικά τότε θεωρείται απαραίτητη η χρήση των αντιυπερτασικών φαρμάκων που θα καθορίσει ο γιατρός και μόνον αυτός.

Ο Ιατρός Γιάννης Γκούβερης είναι Ειδικός Παθολόγος-Αγγειολόγος

μετεκπαιδευθείς στους Υπερήχους (ΚΕΣΥ Α4/5006/91)

και εξειδικευθείς στην Παχυσαρκία (SCOPE) και τον Μαστό.

NEWSLETTER

Κάντε εγγραφή στο Newsletter μας, για να ενημερώνεστε για τα τελευταία μας νέα, άρθρα και δημοσιεύσεις.

ΩΡΑΡΙΟ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ

ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΑ       09:00 - 13:00
18:00 - 21:00
ΣΑΒΒΑΤΟ 10:00 - 12:30

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

  Ναυπλίου 23
    Άργος, Τ.Κ. 21200

  Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

  Ιατρείο: 2751025786

  Fax: 2751024649

  Κινητό: 6944846248