ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ - Η ΜΟΝΤΕΡΝΑ ΦΤΩΧΕΙΑ

Η Παχυσαρκία αποτελεί στις μέρες μας παγκόσμιο πρόβλημα δημοσίας υγείας καθώς έχει λάβει επιδημικές διατάσεις τόσο στις αναπτυγμένες όσο και στις υπό ανάπτυξη χώρες σαν αποτέλεσμα της αυξημένης ημερήσιας πρόσληψης θερμίδων σε συνδυασμό με τον περιορισμό της σωματικής δραστηριότητος .

Η άμεση σχέση της παχυσαρκίας με την κακή υγεία του ατόμου είναι γνωστή από την εποχή του Ιπποκράτους σύμφωνα με τον οποίο “οι φαρδέες ταχυθάνατοι γίγνονται» δηλ. τα παχύσαρκα άτομα πεθαίνουν πιο γρήγορα. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας η παχυσαρκία αποτελεί την πέμπτη κατά σειρά αιτία θανάτου και σχετίζεται άμεσα με σημαντικά προβλήματα υγείας όπως τα Καρδιαγγειακά νοσήματα, ο Σακχαρώδης Διαβήτης και ο Καρκίνος . Σήμερα υπολογίζεται ότι σε παγκόσμιο επίπεδο υπάρχουν πάνω από 500 εκατομμύρια παχύσαρκα άτομα (ΒΜΙ>30 Kgr/m2) ενώ τα υπέρβαρα (30>ΒΜΙ>25 Kgr/m2) φθάνουν το 1.,5 δισεκατομμύριο. Σημείωση : Το ΒΜΙ είναι δείκτης παχυσαρκίας που σχετίζεται με το βάρος και το ύψος του ατόμου, υπολογίζεται αν διαιρέσουμε το βάρος του ατόμου δια του τετραγώνου του ύψους σε μέτρα και θεωρείται φυσιολογικό όταν είναι 18-25 Kgr/m2. Αυτό βέβαια από μια πλευρά ακούγεται παράξενο αν αναλογισθεί κανείς ότι η παχυσαρκία έχει αυξηθεί και συνεχίζει να αυξάνει τα τελευταία χρόνια ενώ παράλληλα η φτώχεια γίνεται όλο και πιο έντονη αφορούσα όλο και μεγαλύτερα κομμάτια του παγκόσμιου πληθυσμού. Όλοι μας έχουμε συνειδητοποιήσει ότι η οικονομική κρίση και το δημοσιονομικό πρόβλημα δεν αφορά μόνο την χώρα μας αλλά και ολόκληρο το δυτικό κόσμο. Μέσα λοιπόν σ’αυτήν την οικονομική κρίση που έχει σαν αποτέλεσμα το ποσοστό του πληθυσμού που βρίσκεται διεθνώς κάτω από το όριο της φτώχειας να αυξάνει, έρχονται στατιστικές αναλύσεις που μας βεβαιώνουν ότι σε πείσμα της οικονομικής κρίσης τα ποσοστά των υπέρβαρων και παχύσαρκων ατόμων τα τελευταία 50 χρόνια έχουν πολλαπλασιαστεί παγκοσμίως. Εξάλλου όλοι μας και ιδιαίτερα οι πατεράδες μας και οι παππούδες μας που έζησαν στην Ελλάδα και ιδιαίτερα στις μεγαλουπόλεις όπως η Αθήνα την εποχή της κατοχής του 1940, έχουν συνδέσει την φτώχεια με την έλλειψη της τροφής που οδηγούσε στην απίσχναση και την λιμοκτονία. Αλλά και εμείς που δεν ζήσαμε στην κατοχή έχουμε με την τηλεόραση εικόνες από την Αφρική η την Ασία με παιδιά και ενήλικες να λιμοκτονούν από έλλειψη τροφής και νερού.

Όλες λοιπόν αυτές οι εικόνες δεν συνάδουν με την σύγχρονη μορφή της φτώχειας που παρατηρείται στο δυτικό κόσμο. Η μοντέρνα φτώχεια συνδέεται με ένα νέο μοντέλο υπερβολικής λήψης πολύ πυκνών ενεργειακά τυποποιημένων τροφίμων που είναι φθηνά και κακής ποιότητας και αποδίδουν πολλές θερμίδες χαμηλού θρεπτικού περιεχομένου με επακόλουθο την παχυσαρκία και την αύξηση της νοσηρότητας και θνησιμότητας από καρδιαγγειακά νοσήματα και καρκίνο. Τέτοιου είδους τρόφιμα είναι κυρίως αυτά που βρίσκουμε στις γνωστές αλυσίδες των FastFood, στα διάφορα κυλικεία και ταχυφαγεία Αυτά τα προϊόντα είναι πολύ πλούσια σε κεκορεσμένα λιπαρά, trans λιπαρά, διοξίνες κλπ ενώ ταυτόχρονα είναι πτωχά σε βιταμίνες, ιχνοστοιχεία, φυτικές ίνες και μονοακόρεστα λιπαρά. Παρομοίως τα αναψυκτικά έχουν υπερβολική ποσότητα ζάχαρης χωρίς άλλα θρεπτικά στοιχεία ενώ και τα προϊόντα του αρτοποιείου με λευκό επεξεργασμένο αλεύρι αποδίδουν ευαπορρόφητο άμυλο που παχαίνει τα μέγιστα και αντίθετα πολύ χαμηλή συγκέντρωση φυτικών ινών που δρουν ευεργετικά στο έντερο και την πέψη. Τρόφιμα λοιπόν αυτού του τύπου ευρείας κατανάλωσης είναι οικονομικά και ως εκ τούτου προσιτά σε μεγάλες μάζες πληθυσμού οικονομικά ασθενέστερου, με συνέπεια την υπερκατανάλωσή τους με τελικό αποτέλεσμα την παχυσαρκία και την επιβάρυνση της υγείας.

Από τη άλλη πλευρά τώρα αυτού του φαινομένου βρίσκονται οι διατροφικές επιλογές που υπό τις παρούσες συνθήκες είναι ακριβότερες όπως φρέσκα φρούτα και λαχανικά, ελαιόλαδο ψάρια κλπ. Αυτές λοιπόν οι επιλογές είναι δυσκολότερο να καταναλωθούν από τους οικονομικά ασθενέστερους και αποτελούν επιλογή για τους οικονομικά ευρωστότερους. Έτσι οι οικονομικά εύρωστοι καταναλώνοντας τις υγιεινές τροφές έχουν καλή υγεία και φυσιολογικό κατά το μάλλον ή ήττον βάρος ενώ οι οικονομικά ασθενέστεροι καταναλώνοντας τροφές χαμηλού θρεπτικού περιεχομένου με πολλές θερμίδες που είναι φθηνές , αποκτούν μεγαλύτερο βάρος, γίνονται παχύσαρκοι και έχουν κακή υγεία.

Το πρόβλημα λοιπόν της παχυσαρκίας υπάρχει και είναι ορατό από όλους μας και σαν παχυσαρκία αυτή καθεαυτή αλλά και σας πρόβλημα υγείας που προκύπτει από την παχυσαρκία (καρδιαγγειακά νοσήματα, σακχαρώδης διαβήτης, καρκίνος, μυοσκελετικά προβλήματα κυρίως από την οσφύ και τα κ. άκρα κλπ). Για να αντιμετωπίσουμε λοιπόν αυτό το πρόβλημα πρέπει να αλλάξουμε τρόπο ζωής και ο ακρογωνιαίος λίθος αυτής της αλλαγής είναι η σωστή διατροφή και η σωματική άσκηση . Αυτή λοιπόν η προσπάθεια για αλλαγή του τρόπου ζωής από πλευράς διατροφής θα μπορούσε εύκολα να περάσει στην καθημερινή ζωή αρκεί να κάνουμε μικρές υποχωρήσεις και αλλαγές και συγκεκριμένα :

Να περιορίσουμε

  • Κατανάλωση κόκκινου κρέατος και των παραγώγων του όπως γύρος, αλλαντικά , λουκάνικα , κιμάδες, εντόσθια . Όταν τελικά καταναλώνουμε κόκκινο κρέας να προτιμάμε τα μεγαλύτερα ζώα από τα μικρά (γάλακτος) που έχουν λιγότερο ενδομυϊκό κεκορεσμένο λίπος (φιλέτο, μπούτι, άπαχο κιμά) και φυσικά να αφαιρείται το ορατό λίπος πριν το μαγείρεμα. Σημασία επίσης μεγάλη έχει και ο τρόπος παρασκευής. Πρέπει να αποφεύγονται τα τηγανητά. Σ’ αυτούς που αντιτάσσουν θέμα γεύσης ενισχύουμε την γεύση με μπαχαρικά και μυρωδικά.
  • Έτοιμα βιομηχανοποιημένα τρόφιμα των SuperMarkets και Fast food. Η σύγχρονη βιομηχανία τροφίμων ενδιαφέρεται βασικά για εύγεστα προϊόντα που θα μας κάνουν να τα ξαναθέλουμε να τα καταναλώνουμε αδιαφορώντας εν πολλοίς για την ποιότητα. Χρησιμοποιεί λοιπόν συχνά κεκορεσμένα και υδρογονωμένα φυτικά λιπαρά (κορεσμένα δηλ. με τεχνικά μέσα), πολλά ύποπτα ενισχυτικά της γεύσης και επεξεργασμένες πρώτες ύλες που ενοχοποιούνται για παχυσαρκία αλλά και καρκινογένεση
  • Ζάχαρη και σκευάσματα πλούσια σε ζάχαρη, όπως αναψυκτικά, γλυκά, πάστες , κρουασάν, μπισκότα, κέικ, λουκουμάδες κ.λπ. Επίσης αποφεύγουμε τα καμουφλαρισμένα προϊόντα που θα τα βρείτε στο ράφι του φούρνου με την ένδειξη «για διαβητικούς» Τα προϊόντα αυτά παρέχουν απότομα υψηλά επίπεδα υδατανθράκων που οδηγούν στην παχυσαρκία. Πέραν τούτου επεδείχθη ότι η φρουκτόζη ανεβάζει τα τριγλυκερίδια του αίματος οπότε πρέπει να αποφεύγεται.
  • Κατανάλωση πλήρους γάλακτος και των παραγώγων του όπως τυριά, κρέμες γάλακτος, παγωτά, αλείμματα, σαντιγί κ.λπ. Μετά την ηλικία των 12 ετών συστήνεται η κατανάλωση γάλακτος και γιαουρτιού με λίγα λιπαρά (1-2%) γιατί έτσι ο οργανισμός προσλαμβάνει το ασβέστιο που του είναι τελείως απαραίτητο για την ανάπτυξη του σκελετού και το σωστό κτίσιμο των οστών χωρίς ταυτόχρονα να παίρνει τα επιβλαβή κορεσμένα λιπαρά. Μην ξεχνάτε ότι τα παραδοσιακά τυροκομικά προϊόντα που είναι αγαπημένο κομμάτι της διατροφής του Έλληνα περιέχουν πολλά κορεσμένα λιπαρά (30-50%) και παρέχουν πολλές θερμίδες. Γι αυτό και πρέπει να αποφεύγονται. Επίσης και τα Light γαλακτοκομικά έχουν υψηλό ποσοστό κορεσμένου λίπους (10-20%) και πρέπει να περιορίζεται η χρήση τους
  • Προϊόντα αρτοποιείου από λευκό αλεύρι (πολυτελείας) καθώς και αρτοσκευάσματα πλούσια σε λιπαρά όπως σφολιάτες, κουρού, μπριός, κρουασάν, μπατόν σαλέ, μπισκότα βουτύρου, κουλουράκια. Όλα αυτά τα προϊόντα εκτός από τα λιπαρά, περιέχουν και απλά σάκχαρα (μονοσακχαρίτες και δισακχαρίτες) που απορροφώνται πολύ εύκολα (τροφές με υψηλό γλυκαιμικό δείκτη) πράγμα που έχει σαν αποτέλεσμα την γρήγορη και απότομη άνοδο του σακχάρου μας. Φυσικά σε ένα άτομο με ισορροπημένο οργανισμό το σάκχαρο θα ξανακατέβει γρήγορα γιατί αλλιώς αυτός θα ήταν διαβητικός. Αλλά το κατέβασμα του σακχάρου σε ένα φυσιολογικό άτομο γίνεται υπό την επίδραση μια ορμόνης που παράγεται στο πάγκρεας και λέγεται ινσουλίνη. Όταν έχουμε αργή και σταδιακή αύξηση του σακχάρου όπως συμβαίνει στην περίπτωση που τρώμε σύμπλοκους υδατάνθρακες όπως είναι τα προϊόντα ολικής άλεσης , τα φρούτα , τα λαχανικά, τα όσπρια κλπ τότε η ινσουλίνη από το πάγκρεας εκκρίνεται σταδιακά δηλ. έχουμε αργό ρυθμό έκκρισης της ινσουλίνης ενώ όταν τρώμε τροφές που απορροφώνται εύκολα όπως είναι τα απλά σάκχαρα που περιέχονται στο άσπρο ψωμί, τα ζυμαρικά, το ρύζι, τις πατάτες τότε έχουμε απότομη αύξηση των σακχάρων που προκαλεί απότομη και γρήγορη αύξηση των σακχάρων. Αυτή η γρήγορη και απότομη αύξηση των σακχάρων οδηγεί σε μεγάλη και γρήγορη έκκριση της ινσουλίνης η οποία προκαλεί απότομο κατέβασμα του σακχάρου. Αυτό το απότομο κατέβασμα του σακχάρου οργανισμός το εκλαμβάνει σαν υπογλυκαιμία και πυροδοτείται το αίσθημα της πείνας. (με έπιασε λιγούρα και θέλω να φάω κάτι) Είναι χαρακτηριστικό ότι ισιώνουμε την τούρτα μια φορά και μετά μας έρχεται η επιθυμία να την ξανα- ισιώσουμε και ξανά και ξανά με τελικό αποτέλεσμα να τρώμε πολύ περισσότερο , να παίρνουμε πολύ περισσότερες θερμίδες και να παχαίνουμε. Το ίδιο συμβαίνει όταν τρώμε ένα σοκολατάκι και μετά μας έρχεται η επιθυμία να πάρουμε και δεύτερο και τρίτο κοκ.

Να επιλέξουμε

  • Ψάρια και άσπρα κρέατα όπως πουλερικά χωρίς την πέτσα και κουνέλι. Τα ψάρια και ιδιαίτερα τα λιπαρά περιέχουν ω-3 λιπαρά οξέα που είναι ωφέλιμα για τον οργανισμό. Επίσης τα πουλερικά και γενικά τα άσπρα κρέατα όπως και τα ψάρια περιέχουν πρωτεΐνες υψηλής βιολογικής αξίας που είναι απαραίτητες για την σωστή ανάπτυξη και λειτουργία του οργανισμού.
  • Φρούτα και λαχανικά επί καθημερινής βάσεως. Είναι πολύ πλούσια σε αντιοξειδωτικές ουσίες, βιταμίνες (Α, C, Β), ανόργανα στοιχεία και φυτικές ίνες και δρουν προστατευτικά ενάντια στην γήρανση των κυττάρων και την ανάπτυξη μεταλλάξεων και καρκινογενέσεων. Ρυθμίζουν την κινητικότητα του πεπτικού σωλήνα αντιμετωπίζοντας την Σπαστική κολίτιδα (Ευερέθιστο έντερο) , την δυσκοιλιότητα και την ανάπτυξη εκκολπωμάτων του παχέος εντέρου. Από την κατηγορία αυτή των λαχανικών συστήνεται περιορισμένη κατανάλωση στα αμυλούχα λαχανικά όπως είναι τα φασολάκια, ο αρακάς και το καλαμπόκι.
  • Σιτηρά και προϊόντα ολικής άλεσης όπως σπιτικό ζυμωτό ψωμί ολικής άλεσης ή πολύσπορο, δημητριακά ολικής άλεσης για πρωινό, ζυμαρικά ολικής άλεσης, αναποφλοίωτο καστανό ρύζι που δρουν επίσης προστατευτικά όπως τα φρούτα και τα λαχανικά.
  • Όσπρια που είναι πηγή πολύτιμων θρεπτικών στοιχείων όπως σύμπλοκοι υδατάνθρακες , πρωτεΐνες, ιχνοστοιχεία και διαλυτές φυτικές ίνες. Τα όσπρια δεν πρέπει να λείπουν από το εβδομαδιαίο διαιτολόγιο
  • Ελαιόλαδο που περιέχει μονοακόρεστα λιπαρά τα οποία ασκούν ευνοϊκή επίδραση στην καρδιά και τα αγγεία. Χρειάζεται όμως μεγάλη προσοχή στην ποσότητα που καταναλίσκεται γιατί μπορεί να οδηγήσει σε αύξηση σωματικού βάρους ιδία σε άτομα με χαμηλή σωματική δραστηριότητα.
  • Ξηροί καρποί και ιδιαίτερα τα καρύδια που είναι πλούσια σε ωφέλιμα ω-3 λιπαρά οξέα. Επίσης οι ξηροί καρποί είναι πλούσιοι σε φυτικές ίνες και βιταμίνες (π.χ. Ε) αλλά θα πρέπει να αποφεύγεται η κατανάλωση τους σε μεγάλες ποσότητες γιατί περιέχουν πολλές θερμίδες. Μια λογική ποσότητα για ημερήσια κατανάλωση (π.χ. δεκατιανό) είναι όσοι χωρούν στην χούφτα μας

Πριν κλείσω την σύντομη αυτή αναφορά μου στο θέμα της παχυσαρκίας θα ήθελα να τονίσω και την μεγάλη σημασία που έχει στη σωστή διατροφή και ο αριθμός των γευμάτων και ιδιαίτερα του πρωινού. Το σώμα χρειάζεται καύσιμα 24 ώρες την ημέρα. Η καρδιά μας κτυπάει συνεχώς. Αναπνέουμε αδιάκοπα και χιλιάδες χημικές αντιδράσεις εκτελούνται συγχρόνως . Όταν παρακάμπτεται το πρωινό το σώμα μας μένει χωρίς καύσιμα για πολλές ώρες με αποτέλεσμα αυτόματα να αποθηκεύει λίπος για τις επόμενες 24 ώρες. Έτσι ακόμη και αν δεν πεινάμε το πρωί είναι απαραίτητο να τρώμε πρωινό το οποίο αφενός μεν τροφοδοτεί τον οργανισμό με τα απαραίτητα στοιχεία της διατροφής μέχρι το επόμενο γεύμα αφετέρου δε περιορίζει σε σημαντικό βαθμό το αίσθημα της πείνας με τελικό αποτέλεσμα να τρώμε λιγότερο και να παίρνουμε λιγότερες θερμίδες  

Όλα αυτά υπάγονται στα πλαίσια μια σωστής, υγιεινής και ισορροπημένης διατροφής για τη τήρηση της οποίας ο καθένας πρέπει να κάνει τον δικό του αγώνα ενάντια στις σειρήνες των εύκολων κακών διατροφικών επιλογών για να μπορέσει σε συνδυασμό με την σωματική άσκηση , που πρέπει να γίνει ρουτίνα στην καθημερινή μας ζωή, να διαφυλάξει το πολυτιμότερο αγαθό, την υγεία του ιδιαίτερα σε καιρούς χαλεπούς όπως η περίοδος της οικονομικής κρίσης που βιώνουμε σήμερα.. Όλοι μας λοιπόν, ο καθένας από την θέση που βρίσκεται και ιδιαίτερα εμείς οι γιατροί που είμαστε επιφορτισμένοι με την πρόληψη, την προάσπιση και την κατά το δυνατόν αποκατάσταση της υγείας του κοινωνικού συνόλου , πρέπει να προσπαθήσουμε προς την κατεύθυνση αυτή. Σ αυτήν μας όμως την προσπάθεια, προκειμένου να επιτύχουμε, θα πρέπει να καταλάβουμε ότι δεν διδάσκουμε αυτό που θέλουμε ή αυτό που ξέρουμε αλλά αυτό που είμαστε. Έτσι όπως ματαιοπονούμε όταν επιχειρηματολογούμε υπέρ της αδήριτης ανάγκης να κόψει ο ασθενής το κάπνισμα όταν εμείς οι ίδιοι καπνίζουμε, με την ίδια λογική προκαλούμε θυμηδία όταν προσπαθούμε να πείσουμε το ασθενή να προσέξει την διατροφή του και να ασκηθεί όταν εμείς οι ίδιοι ,έχοντας μια κοιλιά ως τελειόμηνος εγκυμονούσα, προτιμούμε το ασανσέρ από τα σκαλοπάτια για να ανέβουμε στον πρώτο όροφο του σπιτιού μας. Δυστυχώς ή ευτυχώς και στην εποχή μας ακόμη , όλοι μας εξακολουθούμε να αποτελούμε πρότυπα που λίγο πολύ μας αντιγράφουν. Ας προσπαθήσουμε λοιπόν να είμαστε πρότυπα προς μίμηση και όχι πρότυπα προς αποφυγή.

 

NEWSLETTER

Κάντε εγγραφή στο Newsletter μας, για να ενημερώνεστε για τα τελευταία μας νέα, άρθρα και δημοσιεύσεις.

ΩΡΑΡΙΟ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ

ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΑ       09:00 - 13:00
18:00 - 21:00
ΣΑΒΒΑΤΟ 10:00 - 12:30

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

  Ναυπλίου 23
    Άργος, Τ.Κ. 21200

  Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

  Ιατρείο: 2751025786

  Fax: 2751024649

  Κινητό: 6944846248