ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΕΥΕΡΕΘΙΣΤΟΥ ΕΝΤΕΡΟΥ (ή ΣΠΑΣΤΙΚΗ ΚΟΛΙΤΙΔΑ)

…Η Σκωληκοειδίτιδα ήταν πριν πάρα πολύ της μόδας για τους ανθρώπους του κόσμου που ήθελαν να έχουν κάποια αρρώστια. Όλες οι νευρασθενικές κυρίες την είχανε στο κεφάλι τους, και περνούσανε μια χαρά μαζί της καθώς και οι γιατροί τους.

… Γρήγορα όμως έγινε φανερό πως η σκωληκοειδίτιδα έπνεε τα λοίσθια, και πως έπρεπε να βρεθεί μια καινούργια αρρώστια για να ικανοποιηθεί η γενική ζήτηση.

Το ιατρικό επάγγελμα στάθηκε στο ύψος του.

Μια καινούργια αρρώστια παρουσιάστηκε στην αγορά, ένα καινούργιο όνομα ακούστηκε: H κολίτις!

Αρρώστια κομψή, προφυλαγμένη από το νυστέρι, πάντα στην διάθεση σας, κατάλληλη για όλα τα γούστα. Ερχόταν, έφευγε, κανένας δεν ήξερε πως …

AxelMunthe

The story of San Michele

«Λογοτεχνική» Μετάφραση. Άρη Δικαίου

ToΣύνδρομο Ευερέθιστου Εντέρου (ΣΕΕ) ή Σπαστική κολίτιδα είναι διαταραχή του Λεπτού και του Παχέος εντέρου που χαρακτηρίζεται από μεταβολή των συνηθειών του εντέρου, με ή χωρίς την παρουσία κοιλιακού άλγους και χωρίς την ύπαρξη οργανικής νόσου.

Η διάγνωση του βασίζεται στην συμπτωματολογία που επηρεάζεται από ψυχολογικούς παράγοντες ή καταστάσεις stress.

Το έντερο έχει πολύ ανεπτυγμένο μυϊκό τοίχωμα και για ορισμένους λόγους συσπάται καμιά φορά πολύ έντονα.

Η σύσπαση αυτή μοιάζει για παράδειγμα με την κράμπα που πολλές φορές μας πιάνει στο κολύμπι ή το τρέξιμο και είναι βέβαια πολύ δυσάρεστη.

Οι παλιότεροι χαρακτηρισμοί Νευρικό κόλον, Ασταθές κόλον, Σπαστικό σύνδρομο του εντέρου, Νευρική κολίτις, Βλεννώδης κολίτις, έχουν εγκαταλειφθεί ή τείνουν να εγκαταλειφθούν (Σπαστική κολίτις) γιατί δεν αποδίδουν με ακρίβεια την νοσολογική αυτή οντότητα.

Ποια είναι η αιτία

Η αιτία του ΣΕΕ παραμένει αδιευκρίνιστη αν και πιστεύεται ότι στην παθογένειά του εμπλέκονται διαταραχές της κινητικότητας του πεπτικού συστήματος, διαταραχές της σπλαχνικής αντίληψης των ερεθισμάτων, ενδοαυλικοί παράγοντες που ερεθίζουν το λεπτό και το παχύ έντερο

(είδος διατροφής) και σε πολλές περιπτώσεις ψυχολογικές επιβαρύνσεις (stress).

Έχει διατυπωθεί από ιατροφιλοσόφους η άποψη ότι όταν δεν μπορεί να κλάψει η ψυχή κλαίει το έντερο, θέλοντας με αυτό τον τρόπο να δείξουν την άμεση συσχέτιση μεταξύ Ευερέθιστου εντέρου και ψυχολογικής κατάστασης του ατόμου.

Πράγματι, πολλές φορές οι κρίσεις της νόσου εμφανίζονται σε περιόδους εντάσεως, καταπίεσης ή ανησυχίας.

Ιδιαίτερα οι συναισθηματικές συγκρούσεις μπορεί να προκαλέσουν έξαρση της νόσου.

Υπάρχουν πάντως και πολλά άτομα που υποφέρουν από την νόσο και κάτω από φυσιολογικές συνθήκες ζωής.

Έτσι θα μπορούσαμε να πούμε ότι στην εμφάνιση της νόσου έχει πολύ μεγάλη σημασία η προσωπικότητα του ασθενούς.

Και αυτό καταφαίνεται από την παρατήρηση ότι ένα συγκεκριμένο ψυχοπιεστικό γεγονός μπορεί να περάσει τελείως ανώδυνα για ορισμένους, προκαλώντας ασήμαντες ενοχλήσεις όπως πχ αϋπνία, ή ήπια παροδικά ενοχλήματα του πεπτικού ή κυκλοφορικού συστήματος, ενώ

για άλλους, γίνεται η αφετηρία έντονης και χρόνιας συμπτωματολογίας που μετατρέπεται σε κεντρικό πρόβλημα της ζωής του ασθενούς και της οικογένειάς του.

Έτσι, συχνά, της επίσκεψης του ασθενούς στο γιατρό ή το Νοσοκομείο έχει προηγηθεί ένα σοβαρό δυσάρεστο γεγονός (διαζύγιο, θάνατος στην οικογένεια, οικονομική ή συναισθηματική αναστάτωση ή κάποιο σοβαρό πρόβλημα υγείας στο άμεσο περιβάλλον του ασθενούς).

Φαίνεται ότι τα γεγονότα αυτά είναι αρκετά για να ανατρέψουν μια ευαίσθητη ψυχική ισορροπία και να μετατρέψουν το άτομο που μέχρι τότε αδιαφορούσε για τις «ήπιες εντερικές διαταραχές» σε ασθενή που κυριαρχείται από άγχος , βιώνει τα συμπτώματα σε πολλαπλάσια ένταση

και αναζητά λύση του προβλήματος του απευθυνόμενος σε διαφόρους ειδικούς ( πχ γαστρεντερολόγους, ψυχιάτρους, γυναικολόγους, ουρολόγους κλπ) .

Οι γιατροί δεν βρίσκουν τίποτα, οι εξετάσεις βγαίνουν καθαρές και όμως ο ασθενής εξακολουθεί να υποφέρει.

Η αιτία βρίσκεται στον τρόπο που ο ασθενής διαχειρίζεται τα συναισθήματά του και κατ επέκταση τον ίδιο του τον εαυτό.

Γι’ αυτό είναι πολύ βασικό , σ’ αυτό το σημείο, να καταλάβει ο ασθενής ότι το σώμα του στέλνει μηνύματα για την ψυχή του που πρέπει να τα ακούσει πολύ προσεκτικά.

Το σώμα και η ψυχή είναι άρρηκτα συνδεδεμένα μεταξύ τους έτσι ώστε το ένα να επηρεάζει και να επηρεάζεται από το άλλο.

Όταν δεν φροντίζουμε το ένα μπορεί να μας «μιλήσει» το άλλο. Πονάει η ψυχή μας και μας μιλάει το σώμα μας.

Όσο και να φαίνεται παράδοξο αυτά τα συμπτώματα από το έντερο είναι για το καλό μας.

Είναι για να μας πουν ότι κάτι δεν προσέχουμε στον εαυτό μας.

Έρχονται να μας χτυπήσουν την πόρτα για να μας κάνουν να ασχοληθούμε με το τι συμβαίνει μέσα μας, μέσα στην ψυχή μας η οποία δεν έχει άλλο τρόπο να μας μιλήσει.

Προτού λοιπόν πείτε «ωχ πάλι με πονάει η κοιλία μου» μήπως πρέπει να αναρωτηθείτε « γιατί με πονάει η κοιλιά μου , τι καλό δεν έκανα για μένα σήμερα; Μήπως δεν με φροντίζω αρκετά;».

Τέλος να σημειωθεί ακόμη ότι η παρατεταμένη χρήση καθαρτικών μπορεί να μεταβάλλει την φυσιολογική εντερική λειτουργία και να προκαλέσει συμπτώματα παρόμοια με εκείνα του ΣΕΕ.

Πώς παρουσιάζεται

Το ΣΕΕ εμφανίζεται με διάφορα συμπτώματα τα κυριότερα των οποίων είναι ο μετεωρισμός (το φούσκωμα) και ο πόνος στην περιοχή της κοιλίας.

Ο μετεωρισμός, δηλ. το αίσθημα της φουσκωμένης κοιλιάς είναι συχνό στο Ευερέθιστο έντερο, παρουσιάζει επιδείνωση στη διάρκεια της ημέρας και βελτιώνεται μετά τον ύπνο.

Πιστεύεται ότι οφείλεται σε διαταραχές του τόνου του εντέρου και της εντερικής κινητικότητας πράγμα που προκαλεί συχνά ερυγές (ρεψίματα) στους ασθενείς με ΣΕΕ.

Ο πόνος δεν είναι σταθερός και ποικίλει ως προς την ένταση και τη εντόπισή του, αλλά τα χαρακτηριστικά του είναι συνήθως σταθερά για κάθε ασθενή.

Συνήθως υποτροπιάζει αλλά μπορεί να είναι και συνεχής με φάσεις έξαρσης. Κυρίως εκδηλώνεται ή επιδεινώνεται 60-90 λεπτά μετά τα γεύματα.

Άλλο σημαντικό σύμπτωμα του ΣΕΕ είναι οι ανωμαλίες των κενώσεων.

Αυτές αφορούν την συχνότητα, τον τύπο (σκληρές, χαλαρές, ή υδαρείς κενώσεις) και την ίδια την διαδικασία της κένωσης (αίσθημα ατελούς κένωσης, τεινεσμός, παρατεταμένη κένωση με επίπονη προσπάθεια).

Ο ασθενής μπορεί να παρουσιάζει διαρροϊκές κενώσεις ή δυσκοιλιότητα ή αρκετά συχνά εναλλαγή των δύο.

Οι διαρροϊκές κενώσεις συνήθως είναι μικρές και συχνές, παρατηρούνται νωρίς το πρωί μετά τα γεύματα και κάτω από συνθήκες stress.

Η δυσκοιλιότητα οφείλεται στο γεγονός ότι ο σπασμός του εντέρου πιέζει το εντερικό τοίχωμα χωρίς να το προωθεί και συμβάλλει στην αφυδάτωση των κοπράνων.

Οι ψυχίατροι υποστηρίζουν ότι οι εναλλαγές δυσκοιλιότητας και διάρροιας αποδίδονται σε διακυμάνσεις της ψυχικής κατάστασης του ασθενούς.

Στην φάση αυτοελέγχου, οπότε επιδιώκεται η κατακράτηση των κεκτημένων παρατηρείται δυσκοιλιότητα.

Αντίθετα όταν επικρατεί η υποσυνείδητη ροπή για εγκατάλειψη που χαρακτηρίζεται από επιθετικότητα, παρατηρείται διάρροια.

Όσοι έχουν ΣΕΕ παραπονιούνται συχνά για αίσθημα ατελούς κένωσης (αίσθηση γεμάτου εντέρου ακόμη και μετά τις κενώσεις)

Οι κενώσεις, όπως ανεφέρθη, είναι κυρίως μικρές, σκληρές (σκυμβαλοειδή κόπρανα) και συχνά καλύπτονται από βλέννα.

Καμιά φορά ο άρρωστος μπορεί αντί για κόπρανα να βγάζει μόνο βλέννα αλλά η παθογένεια αυτού του συμπτώματος δεν είναι γνωστή.

Προσοχή. Το αίμα στα κόπρανα ΔΕΝ αποτελεί σύμπτωμα του Ευερέθιστου εντέρου.

Σε περίπτωση που δείτε αίμα στα κόπρανα θα πρέπει το συντομότερο να επισκεφτείτε τον γιατρό σας γιατί η παρουσία αυτή του αίματος στα κόπρανα μπορεί να σημαίνει κάτι πολύ πιο σοβαρό από το ΣΕΕ.

Ο τρόπος που εμφανίζονται τα συμπτώματα ποικίλει ανάλογα με το άτομο και την βαρύτητα της νόσου.

Κάθε άνθρωπος φαίνεται να έχει τον δικό του τρόπο όσον αφορά την εμφάνιση της νόσου και πολλές φορές τα συμπτώματα ποικίλουν και στο ίδιο τον ασθενή από καιρού σε καιρό.

Σε άλλους τα συμπτώματα μπορεί να διαρκέσουν ημέρες ή εβδομάδες και σε άλλους μήνες.

Από τα παραπάνω γίνεται φανερή και η αξία του αφορισμού του Oslerότι είναι πολύ σημαντικό για τον γιατρό να γνωρίζει «τι τύπος ανθρώπου είναι ο ασθενής παρά την πάθηση από την οποία πάσχει».


Πόσο συχνά εμφανίζεται

Οι 6 στους 10 ασθενείς που προσέρχονται στις γαστρεντερολογικές κλινικές των νοσοκομείων παρουσιάζουν συμπτώματα ΣΕΕ.

Η νόσος αυτή αφορά το 10-20% του γενικού πληθυσμού και είναι η συχνότερη στις γυναίκες νεαρής και μέσης ηλικίας

Πολλές φορές σχετίζεται με την έμμηνο ρύση (περίοδο) των γυναικών.

Ελάχιστες πληροφορίες υπάρχουν στην διεθνή βιβλιογραφία σχετικά με το κληρονομικό ιστορικό των ασθενών αν και υπάρχουν παρατηρήσεις που υποστηρίζουν ότι τα συμπτώματα του ΣΕΕ παρατηρούνται σε πολλά μέλη της ίδιας οικογένειας .

Από την άλλη πλευρά, υπάρχουν παρατηρήσεις που υποστηρίζουν, ότι το φαινόμενο αυτό είναι μάλλον επίκτητο παρά κληρονομικό, δεδομένου ότι οι γονείς των παιδιών με ΣΕΕ θεωρείται ότι δίδουν πολύ μεγάλη σημασία στα δικά τους συμπτώματα με αποτέλεσμα να τα

μεταφέρουν κατά κάποιο τρόπο και στα παιδιά τους.


Πώς θα γίνει η διάγνωση της νόσου.

Η διάγνωση του ΣΕΕ στηρίζεται στο λεπτομερές ιστορικό του ασθενούς και στα αρνητικά κλινικά και εργαστηριακά ευρήματα. Είναι κυρίως διάγνωση «εξ αποκλεισμού»

Τα συμπτώματα δεν επιδεινώνονται με την πάροδο του χρόνου και δεν υπάρχουν συστηματικές εκδηλώσεις όπως πυρετός και απώλεια βάρους.

Η ταχεία επιδείνωση των συμπτωμάτων, η εμφάνισή τους μετά την ηλικία των 50 ετών, η παρουσία αίματος στα κόπρανα, η απώλεια βάρους, η ανορεξία και ο πόνος που προοδευτικά επιδεινώνεται και πολλές φορές εμποδίζει τον ύπνο καθώς επίσης η ύπαρξη αντικειμενικών

ευρημάτων δεν οφείλονται σε Ευερέθιστο έντερο αλλά υποκρύπτει οργανική νόσο και πολλές φορές σοβαρή και γι αυτό θα πρέπει να διερευνάται εξονυχιστικά.

Στο ΣΕΕ οι αιματολογικές, βιοχημικές και εξετάσεις κοπράνων είναι φυσιολογικές.

Επίσης φυσιολογικά είναι η βαριούχος υποκλυσμούς και η κολονοσκόπηση που γίνονται μόνο για τον αποκλεισμό οργανικής νόσου και όχι για την διάγνωση του ΣΕΕ

Πρακτικά θα μπορούσαμε να πούμε ότι το λεπτομερές ιστορικό του ασθενούς, η αρνητική κλινική εξέταση και οι φυσιολογικές εργαστηριακές εξετάσεις αποκλείουν την οργανική νόσο σε πολύ μεγάλο ποσοστό και επιβεβαιώνουν την ύπαρξη του ΣΕΕ.


Πώς θα την προλάβουμε

Με δεδομένο ότι δεν είναι γνωστή κάποια συγκεκριμένη αιτία για την σπαστική κολίτιδα, δεν υπάρχουν και ειδικά προληπτικά μέτρα.

Ωστόσο, φαίνεται ότι τα συμπτώματά της υποχωρούν ή είναι λιγότερο έντονα όταν αποφεύγονται οι λιπαρές τροφές και αυτές που περιέχουν λακτόζη (π.χ. γαλακτοκομικά προϊόντα)

Τα προβλήματα μειώνονται όταν τρώτε τα γεύματα σταθερές ώρες και αποφεύγετε τις δραστικές δίαιτες (δίαιτες ινστιτούτων αδυνατίσματος με τις οποίες χάνει κανείς πολλά κιλά σε μικρό χρονικό διάστημα για να τα ξαναπάρει βέβαια εκ του περισσού μόλις τις σταματήσει.)

Ευεργετικός για το ΣΕΕ αποδεικνύεται ο περιορισμός της καφεΐνης, του κακάο, του αλκοόλ και των αεριούχων αναψυκτικών.

Επίσης πολλοί ωφελούνται από την αποφυγή οσπρίων και λαχανικών (π.χ. κουνουπίδι , μπρόκολο κλπ) κυρίως στις περιπτώσεις που η νόσος συνοδεύεται από διάρροια.

Ένας καλός τρόπος για να περιορίσετε τις κρίσεις ΣΕΕ είναι να παρακολουθήσετε πότε εκδηλώνονται ώστε να εντοπίσετε αυτό που σας ενοχλεί με σκοπό να το αποφύγετε στο μέλλον.


Ποια είναι η θεραπεία

Στόχος της θεραπευτικής προσέγγισης θα πρέπει να είναι η ανακούφιση των συμπτωμάτων, η αναγνώριση και τροποποίηση των παραγόντων που επιδεινώνουν τα συμπτώματα και η υποβοήθηση του ασθενούς να κατανοήσει την κατάστασή του.

Πρωταρχικό πάντως ρόλο διαδραματίζει η καλή σχέση γιατρού και ασθενούς

Η θεραπεία του ΣΕΕ δεν είναι κοινή για όλους αλλά εξαρτάται κατά κύριο λόγο από τα συμπτώματα που προεξάρχουν κάθε φορά και από το ψυχολογικό υπόστρωμα που υποκρύπτεται κάτω από αυτά τα συμπτώματα.

Γι’ αυτό ο μόνος κατάλληλος να σας δώσει το σωστό φάρμακο είναι ο γιατρός και ουδείς άλλος.

Όπως έλεγε ο AxelMunthe «το μυστικό της επιτυχίας για την θεραπεία αυτής της νόσου είναι να εμπνέει ο γιατρός εμπιστοσύνη.

Με ποιο τρόπο μεταδίδεται η εμπιστοσύνη στους άλλους δεν το ξέρω.

Ξέρω όμως πως δεν αποκτάται από τα βιβλία.

Είναι ένα μαγικό δώρο που έχει δοθεί σε ορισμένους όταν γεννηθήκανε.

Ο γιατρός που κατέχει αυτό το δώρο θα μπορούσε και νεκρούς να αναστήσει ! ».

Οι περισσότεροι ασθενείς έχουν επίμονα υποτροπιάζοντα ενοχλήματα που περιορίζουν την δραστηριότητά τους και έχουν σοβαρές επιπτώσεις στον ίδιο τον άρρωστο, στην οικογένεια του και το κοινωνικό σύνολο.

Οι άρρωστοι αυτοί με τα επίμονα συμπτώματα και τις συχνές υποτροπές χρειάζονται όλη την συμπάθεια, υπομονή και εφευρετικότητα που μπορεί να διαθέσει ο γιατρός.

Παρά τις διάφορες συστηματικές προσπάθειες που έχουν γίνει τα τελευταία χρόνια δεν έχει ακόμη βρεθεί μια ικανοποιητική φαρμακευτική αγωγή για την αντιμετώπιση των συμπτωμάτων του ευερέθιστου εντέρου.

Αν προεξάρχει ο πόνος έχουν θέση τα σπασμολυτικά. Αν διαπιστωθεί ότι το πρόβλημα είναι κυρίως ψυχολογικό, τότε θα χρειαστεί να ακολουθήσει ο ασθενής αγωγή με αγχολυτικά ή και αντικαταθλιπτικά φάρμακα.

Η σημασία της δίαιτας ποικίλει από άτομο σε άτομο ανάλογα με τα συμπτώματα που προεξάρχουν.

Όταν προεξάρχει σαν σύμπτωμα η δυσκοιλιότητα είναι χρήσιμο να ακολουθείτε διατροφή πλούσια σε φυτικές ίνες.

Αυτό σημαίνει κατανάλωση λαχανικών και δημητριακών ολικής άλεσης.

Παραδοσιακά για το ΣΕΕ συστήνονται αφεψήματα χαμομηλιού και μέντας τα οποία μειώνουν τους σπασμούς και τις κράμπες του εντέρου.

Το έλαιο της μέντας (peppermint) έχει τεκμηριωμένη σπασμολυτική δράση στο πεπτικό.

Όσον αφορά γενικά την δίαιτα, θα μπορούσα να πώ ότι στην Σπαστική κολίτιδα ο καθένας πρέπει να γίνει γιατρός στον εαυτό του.

Επιλέγει τα τρόφιμα που θεωρεί ότι δεν τον ενοχλούν και αποφεύγει εκείνα που τον ενοχλούν.

Η πείρα είναι ο καλύτερος οδηγός στην επιλογή των τροφίμων.

Καμιά φορά το γάλα και τα γαλακτοκομικά προϊόντα, όπως ήδη ανεφέρθη, μπορεί να προκαλέσουν κοιλιακή δυσφορία και διάρροια.

Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι ένα μεγάλο μέρος του πληθυσμού που στην χώρα μας, σύμφωνα με μελέτες, μπορεί να υπερβαίνει το 50%, έχει ανεπάρκεια στην λακτάση.

Η λακτάση είναι ένα ένζυμο που διασπά τον υδατάνθρακα λακτόζη. Η λακτόζη βρίσκεται στο γάλα και τα παράγωγά του.

Όταν δεν παράγεται αρκετή λακτάση από τον οργανισμό τότε έχουμε και ανεπαρκή διάσπαση της λακτόζης.

Το αποτέλεσμα είναι να εμφανιστεί δυσανεξία στη λακτόζη με αρκετά ανεπιθύμητα συμπτώματα όταν καταναλώνονται γαλακτοκομικά προϊόντα όπως φούσκωμα, εντερικά αέρια και διάρροια.

Γι αυτό και τα άτομα με συμπτώματα Ευερέθιστου εντέρου, ακόμη και αν δεν έχουν προσέξει συσχέτιση των ενοχλημάτων τους με την χρήση γαλακτοκομικών προϊόντων, είναι σκόπιμο να διακόπτουν δοκιμαστικά για μια περίοδο μερικών εβδομάδων πλήρως όλα τα προϊόντας

γάλακτος.

Είναι εκπληκτικό πόσο συχνά με μόνη την αποφυγή της λακτόζης εξαφανίζονται τα συμπτώματα «ως δια μαγείας».

Πάντως οι περισσότεροι ασθενείς είναι ικανοί να τρώνε ότι θέλουν και δεν είναι αναγκαίο να τροποποιήσουν με οποιοδήποτε τρόπο το διαιτολόγιό τους.

Τελειώνοντας θα ήθελα να τονίσω ότι το Ευερέθιστο έντερο είναι πάθηση επώδυνη, ενοχλητική και φέρνει, πολλές φορές, δυσκολίες στη ζωή αλλά ποτέ δεν αποτελεί κίνδυνο και δεν πρέπει να συγχέεται με άλλες πιο σοβαρές αρρώστιες του έντερου όπως η Ελκώδης κολίτιδα, ή

ο καρκίνος.

Το Ευερέθιστο έντερο ΔΕΝ προκαλεί ούτε το ένα ούτε το άλλο.

NEWSLETTER

Κάντε εγγραφή στο Newsletter μας, για να ενημερώνεστε για τα τελευταία μας νέα, άρθρα και δημοσιεύσεις.

ΩΡΑΡΙΟ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ

ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΑ       09:00 - 13:00
18:00 - 21:00
ΣΑΒΒΑΤΟ 10:00 - 12:30

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

  Ναυπλίου 23
    Άργος, Τ.Κ. 21200

  Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

  Ιατρείο: 2751025786

  Fax: 2751024649

  Κινητό: 6944846248