ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΤΕ ΓΙΑ ΤΟ ΕΜΒΟΛΙΟ ΤΗΣ ΓΡΙΠΗΣ

 Η γρίπη είναι μια οξεία, λίαν μεταδοτική νόσος, που χαρακτηρίζεται από εκδηλώσεις εκ μέρους του αναπνευστικού συστήματος και έντονα γενικά φαινόμενα, όπως πυρετό, γενικό αίσθημα κακουχίας και καταβολή, πονοκέφαλο και διάχυτα άλγη σ’ ολόκληρο το σώμα.Είναι κατά κανόνα καλοήθης νόσος, καθίσταται όμως σοβαρά και πολλές φορές θανατηφόρος όταν συνοδεύεται από επιπλοκές.

 

Στην επιδημία της Ασιατικής γρίπης κατά το 1957-1958 ανακοινώθηκαν περίπου 70000 επιπλέον θάνατοι στις ΗΠΑ κατά την περίοδο των 12 εβδομάδων που κράτησε η επιδημία.Την τελευταία εικοσαετία έχουν χάσει τη ζωή τους στις ΗΠΑ πάνω από 500000 άτομα από τις διάφορες ενσκήψασες επιδημίες της γρίπης. Στην ίδια χώρα υπολογίζεται ότι 1 στα 100 άτομα με γρίπη νοσηλεύονται στο νοσοκομείο και ότι κάθε χρόνο πεθαίνουν 10-20000 ασθενείς. Η διασπορά του ιού της γρίπης είναι πολύ δύσκολο να ελεγχθεί επειδή ο ιός παραμένει σε λαθροβίωση σε διάφορα ζώα και η αντιγονική του σύσταση αλλάζει σχεδόν κάθε χρόνο. Επανειλημμένες παρατηρήσεις έχουν δείξει ότι κατά την διάρκεια των επιδημιών της γρίπης, οι θάνατοι εμφανίζονται κυρίως σε παιδιά και σε ενηλίκους με χρόνια νοσήματα ιδίως άνω των 65 ετών. Αυτά τα υψηλού κινδύνου άτομα πρέπει να εμβολιάζονται κάθε χρόνο.

Τι είναι το εμβόλιο της γρίπης ;

Το εμβόλιο της γρίπης αποτελεί τον καλλίτερο τρόπο προφύλαξης καθ’ όσον η απομόνωση του πάσχοντος δεν περιορίζει την μετάδοση της νόσου, επειδή ο χρόνος επωάσεως του ιού είναι πολύ μικρός. Τα εμβόλια της γρίπης που χρησιμοποιούνται σήμερα περιέχουν αδρανοποιημένους ιούς με κατεστραμμένο το περίβλημά τους. Εμβόλια που περιέχουν αδρανοποιημένους ιούς με ολόκληρο το περίβλημά τους είναι περισσότερο δραστικά αλλά έχουν σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες. Οι αδρανοποιημένοι αυτοί ιοί που περιέχονται στα εμβόλια, έχουν χάσει την λοιμογόνο τους δράση αλλά διατηρούν ακέραια την αντιγονική τους ικανότητα. Αυτό σημαίνει ότι οι ιοί που εισάγονται εντός του οργανισμού με το εμβόλιο έχουν την ικανότητα να διεγείρουν τον οργανισμό στην παραγωγή αντισωμάτων κατά του ιού της γρίπης, αλλά δεν έχουν την ικανότητα να του προκαλέσουν νόσο.

Αντιγονικές μεταλλάξεις της πρωτεϊνικής επιφάνειας του ιού είναι συχνές με αποτέλεσμα την εμφάνιση νέων στελεχών (μορφών), αντιγονικώς διαφόρων. Λόγω της συνεχούς μεταλλάξεως των αντιγονικών στελεχών, η σύσταση του εμβολίου επανεξετάζεται κάθε χρόνο, έτσι ώστε το είδος των στελεχών του ιού που περιέχεται στο συγκεκριμένο εμβόλιο που πρόκειται να διατεθεί στην αγορά κάθε χρόνο, να τροποποιείται και να προσαρμόζεται σύμφωνα με τις οδηγίες του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, ανάλογα με τις ενδείξεις για τα στελέχη των ιών που πρόκειται να ενδημήσουν (επικρατήσουν) τον συγκεκριμένο αυτό χρόνο. Το εμβόλιο λοιπόν της γρίπης είναι πολυδύναμο και περιέχει συνήθως δυο υπότυπους από το στέλεχος Α και έναν από το στέλεχος Β. Μετά την χορήγηση του εμβολίου της γρίπης, η πιθανότητα κλινικής νόσησης ελαττώνεται κατά 60-80% στα παιδιά και στους νεαρούς ενήλικες. Στους υπερήλικες, η χορήγηση του εμβολίου ελαττώνει την πιθανότητα βαριάς νόσησης ή θανάτου κατά 70%.

Ποιοι πρέπει να εμβολιάζονται ;

Επειδή η γρίπη είναι νόσος κατά κανόνα καλοήθης και δεν προκαλεί συνήθως σοβαρή νόσηση στα άτομα εκείνα που δεν έχουν άλλα προβλήματα υγείας και ακόμη, επειδή η προστασία που παρέχει το εμβόλιο είναι περιορισμένης διάρκειας, λόγω αφ’ ενός μεν της αντιγονικής μεταβολής του ιού, αφ’ ετέρου της βραχύβιας (μικρής διάρκειας) αντισωματικής απαντήσεως του οργανισμού, δεν έχει θεωρηθεί, και δικαίως, ο γενικευμένος εμβολιασμός (δηλ. ο εμβολιασμός ολόκληρου του πληθυσμού), λογική πολιτική δημόσιας υγείας. Για τον λόγο αυτό σήμερα πρέπει να εμβολιάζονται μόνο τα άτομα εκείνα που για διάφορους λόγους κινδυνεύουν σοβαρά να νοσήσουν από γρίπη.

Τα άτομα αυτά λέμε ότι ανήκουν στις ομάδες υψηλού κινδύνου

Ομάδες υψηλού κινδύνου

Σύμφωνα με την Εθνική Επιτροπή Εμβολιασμών οι ομάδες που πρέπει να εμβολιάζονται κατά προτεραιότητα είναι:

• Άτομα ηλικίας άνω των 60 ετών

• Ενήλικες και παιδιά που παρουσιάζουν έναν ή περισσότερους από τους παρακάτω επιβαρυντικούς παράγοντες ή χρόνια νοσήματα

1. Άσθμα ή άλλες χρόνιες πνευμονοπάθειες

2. Καρδιακή νόσο με σοβαρές αιμοδυναμικές διαταραχές (π.χ. έμφραγμα, μυοκαρδιοπάθεια, σοβαρές αρρυθμίες, καρδιακή ανεπάρκεια κλπ)

3. Ανοσοκαταστολή (κληρονομική ή επίκτητη λόγω νόσου ή θεραπείας)

4. Μεταμόσχευση οργάνων

5. Δρεπανοκυτταρική νόσο ( και άλλες αιμοσφαιρινοπάθειες)

6. Σακχαρώδη διαβήτη ( ή άλλο μεταβολικό νόσημα)

7. Χρόνια νεφροπάθεια

8. Νευρομυικά νοσήματα (Ν. Parkinson, ΣΚΠ κλπ)

• Έγκυες γυναίκες για όλη την διάρκεια της κυήσεως

• Λεχωίδες • Θηλάζουσες

• Παιδιά που παίρνουν χρονίως θεραπεία με Ασπιρίνη, (νόσος Kawasaki, ρευματοειδής αρθρίτιδα) λόγω της αυξημένης πιθανότητας να εμφανισθεί σύνδρομο Reye μετά την γρίπη.

• Άτομα που έρχονται σε στενή επαφή με παιδιά μικρότερα των 6 μηνών ή φροντίζουν άτομα με υποκείμενο νόσημα τα οποία διατρέχουν κίνδυνο ανάπτυξης επιπλοκών από την γρίπη.

• Οι κλειστοί πληθυσμοί (προσωπικό και σπουδαστές γυμνασίων λυκείων, στρατιωτικών και αστυνομικών σχολών, ειδικών σχολείων ή σχολών, τρόφιμοι και προσωπικό ιδρυμάτων )

• Άτομα με νοσογόνο παχυσαρκία (ΒΜΙ>40)

• Εργαζόμενοι σε χώρους παροχής υπηρεσιών υγείας (ιατρονοσηλευτικό προσωπικό και άλλοι εργαζόμενοι) Ο εμβολιασμός του ιατρονοσηλευτικού προσωπικού αποτελεί σημαντική προτεραιότητα όχι μόνο για λόγους ατομικής προστασίας αλλά κυρίως για προστασία των ασθενών που ανήκουν σε ομάδα υψηλού κινδύνου και ενδεχομένως η ανοσιακή τους απόκριση δεν είναι ικανοποιητική. Μέσω του εμβολιασμού αποφεύγεται η διασπορά της νόσου σε χώρους παροχής υπηρεσιών υγείας.

Σημειώνεται άτι η Αρτηριακή υπέρταση δεν αποτελεί παράγοντα κινδύνου.

Ποιες οι ανεπιθύμητες ενέργειες; Υπάρχουν αντενδείξεις;

Ο εμβολιασμός κατά της γρίπης θεωρείται και είναι γενικά ασφαλής. Ανεπιθύμητες ενέργειες που δυνατόν να εμφανισθούν είναι ερυθρότητα και οίδημα τοπικά στο σημείο του εμβολιασμού που υποχωρεί σε δυο το πολύ ημέρες, μικρός πυρετός, βήχας, οξεία ρινίτιδα, κόπωση, μυαλγίες, πονοκέφαλος και ναυτία. Όλες όμως αυτές οι παρενέργειες είναι ήπιες και παροδικές. Η μοναδική σοβαρή παρενέργεια που μέχρι σήμερα έχει περιγραφεί είναι το νευρολογικό σύνδρομο Guillain - Barre το οποίο όμως συμβαίνει εξαιρετικά σπάνια. Εμφανίσθηκε το 1976-77 με εξαπλάσια συχνότητα σε άτομα που έκαναν το εμβόλιο της γρίπης σε σχέση με τον γενικό πληθυσμό. Από τότε δεν εμφανίσθηκε ξανά και η εμφάνισή του την προαναφερθείσα περίοδο συσχετίσθηκε με το στέλεχος του ιού της γρίπης που χορηγήθηκε το έτος αυτό.

Αντενδείξεις στην χορήγηση του εμβολίου είναι η αλλεργική αντίδραση σε προηγούμενη χορήγηση και η υπερευαισθησία (αλλεργία) στο αυγό. Ακόμη αντένδειξη για το εμβόλιο αυτό αποτελεί και το ιστορικό αναφλεκτικής αντίδρασης σε κάποιο από τα συστατικά του εμβολίου. Πάντως οι περιπτώσεις σοβαρής αναφυλακτικής αντίδρασης είναι εξαιρετικά σπάνιες.

Το αντιγριπικό εμβόλιο δεν θα πρέπει να χορηγείται σε άτομα που κατά την προσέλευσή τους για εμβολιασμό παρουσιάζουν οξεία νόσο με ή χωρίς πυρετό καθώς και σε άτομα που ενεφάνισαν το σύνδρομο Gullain-Barre εντός 6 εβδομάδων από τον προηγούμενο εμβολιασμό.

Πότε και πως πρέπει να χορηγείται το εμβόλιο της γρίπης ;

Το εμβόλιο της γρίπης χορηγείται σε μια δόση κάθε χρόνο στους ενήλικες κατά τους φθινοπωρινούς μήνες. Επειδή ο τίτλος των αντισωμάτων κατά των ιών της γρίπης μειώνεται κατά την 4η εβδομάδα από τον εμβολιασμό, συνιστάται η χορήγηση και δεύτερης δόσης, ιδιαίτερα στα άτομα εκείνα που ανοσοποιούνται (εμβολιάζονται) για πρώτη φορά. Το πρόγραμμα του εμβολιασμού καλό είναι να συμπληρώνεται μέχρι τον Νοέμβριο. Το εμβόλιο γίνεται ενδομυϊκώς, στο δελτοειδή μυ (ώμος) στους ενήλικες και στην έξω προσθιοπλάγια περιοχή του μηρού στα παιδιά. Στους ενήλικες χορηγείται μια δόση των 0.5 ml ενώ στα παιδιά ηλικίας κάτω των 12 ετών, χορηγούνται δυο δόσεις των 0.25 ml με μέσο διάστημα τεσσάρων εβδομάδων. Το εμβόλιο φέρεται σε ατομική σύριγγα των 0.5 ml μετά βελόνας. Η σύριγγα πρέπει να ανακινείται δυνατά για την ομογενοποίηση του περιεχομένου της πριν τον εμβολιασμό. Η δράση του εμβολίου αρχίζει 20 ημέρες μετά την χορήγηση και διαρκεί για ένα χρόνο. Η αποτελεσματικότητά του εξαρτάται από την ανοσολογική απάντηση του ασθενούς και από την σχέση του χορηγούμενου στελέχους με το στέλεχος του ιού που ενδημεί. Το εμβόλιο αυτό μπορεί να χορηγηθεί συγχρόνως με το εμβόλιο του πνευμονιόκοκκου ή με τα άλλα συνήθη παιδικά εμβόλια αρκεί να γίνεται σε διαφορετικό σημείο του σώματος.

Πώς θα προφυλαχθούν τα άτομα υψηλού κινδύνου στα οποία το εμβόλιο αντενδείκνυται ;

Όταν ο εμβολιασμός για κάποιο λόγο δεν είναι δυνατός (π.χ. δεν υπάρχουν εμβόλια) ή όταν το εμβόλιο αντενδείκνυται (π.χ. αλλεργία στα αυγά), αλλά το άτομο ανήκει στις ομάδες υψηλού κινδύνου και ως εκ τούτου κινδυνεύει άμεσα από μια λοίμωξη γρίπης, τότε η χορήγηση της υδροχλωρικής αμανταδίνης (Symmetrel) μπορεί να αποτελέσει τη λύση του προβλήματος αυτού. Ακόμη η αμανταδίνη χορηγείται όταν ξεσπά μια επιδημία γρίπης για να προστατεύσει τα άτομα που δεν μπορούν ή δεν πρόφθασαν να εμβολιασθούν ή ακόμη και τα άτομα που εμβολιάσθηκαν μεν αλλά ακόμα δεν έχουν αναπτύξει ικανό αριθμό αντισωμάτων για τα στελέχη του ιού της γρίπης, δεδομένου ότι για να γίνει αυτό απαιτείται, όπως είπαμε, χρονικό διάστημα 20 περίπου ημερών. Για προφύλαξη από την γρίπη η αμανταδίνη πρέπει να λαμβάνεται καθ’ όλο το χρονικό διάστημα που διαρκεί η γρίπη τύπου Α ( η αμανταδίνη προφυλάσσει μόνο από λοιμώξεις του ιού Α της γρίπης αλλά όχι του Β). Για την θεραπεία από την γρίπη, η χορήγηση της υδροχλωρικής αμανταδίνης πρέπει να γίνεται μέσα σε 24-48 ώρες από την έναρξη των συμπτωμάτων και να συνεχίζεται μέχρι 24-48 ώρες μετά την εξαφάνιση των συμπτωμάτων - γενικά θα λέγαμε για 5-7 ημέρες. Η χορηγούμενη δοσολογία είτε για προφύλαξη είτε για θεραπεία της γρίπης είναι 200 mg, χορηγούμενα είτε εφ’ άπαξ ημερησίως είτε διηρημένα σε δυο δόσεις των 100 mg. Η αμανταδίνη απεκκρίνεται από τους νεφρούς και τοξικά φαινόμενα μπορεί να προκληθούν σε ηλικιωμένα άτομα εφ’ όσον υπάρχει νεφρική δυσλειτουργία.

Τα τελευταία χρόνια στην Ευρώπη και την Αμερική και λίγο αργότερα στην Ελλάδα κυκλοφόρησε μια καινούργια κατηγορία αντιγριπικών φαρμάκων, οι αναστολείς της νευραμινιδάσης των ιών Α και Β (zanamivir / Relenza και oseltamivir / Tamiflu). Τα φάρμακα αυτά για να έχουν κάποια θεραπευτική ωφέλεια απέναντι σ’ αυτούς που προσβάλλονται από την γρίπη θα πρέπει να χορηγηθούν εντός 48 ωρών από την εμφάνιση των συμπτωμάτων. Η χρήση τους μειώνει την διάρκεια της νόσου κατά 2-3 ημέρες και κυρίως ελαττώνει σημαντικά την βαρύτητα των συμπτωμάτων, την εμφάνιση επιπλοκών και τη συνακόλουθη χρήση αντιβιοτικών. Τα φάρμακα αυτά γίνονται καλά ανεκτά και μπορούν να χορηγηθούν και με άλλα φάρμακα μαζί.

Συμπερασματικά θα μπορούσαμε να πούμε ότι το εμβόλιο της γρίπης δεν προκαλεί σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες και η ενδεδειγμένη χορήγησή του θα ελαττώσει τη νοσηρότητα και θνητότητα από τον ιό της γρίπης στον γενικό πληθυσμό. Γι αυτό και ο εμβολιασμός με το αντιγριπικό εμβόλιο πρέπει να γίνεται απαραιτήτως σε όλα τα άτομα που ανήκουν στις ομάδες υψηλού κινδύνου που ανεφέρθησαν παραπάνω.

NEWSLETTER

Κάντε εγγραφή στο Newsletter μας, για να ενημερώνεστε για τα τελευταία μας νέα, άρθρα και δημοσιεύσεις.

ΩΡΑΡΙΟ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ

ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΑ       09:00 - 13:00
18:00 - 21:00
ΣΑΒΒΑΤΟ 10:00 - 12:30

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

  Ναυπλίου 23
    Άργος, Τ.Κ. 21200

  Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

  Ιατρείο: 2751025786

  Fax: 2751024649

  Κινητό: 6944846248