Η ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΩΝ ΟΥΡΩΝ (4000 π.Χ.)

Η γενική εξέταση, ή ανάλυση ούρων είναι μία από τις σπουδαιότερες διαγνωστικές εξετάσεις της Ιατρικής – και όχι μόνο της Ουρολογίας ή της Νεφρολογίας - που σχετίζονται άμεσα με το ουροποιητικό σύστημα. Αποκαλύπτει πλήθος πληροφοριών που σχετίζονται με την υγεία και την καλή λειτουργία οργάνων και συστημάτων του ανθρώπινου σώματος, συνεπώς είναι μία από τις βασικές εξετάσεις που συνιστώνται όχι μόνο σε υποψία παθήσεων του ουροποιητικού συστήματος αλλά και στα πλαίσια ενός οποιουδήποτε προσυμπτωματικού ελέγχου (check – up).

Από τον Ιατρό κ. Ιωάννη Γκούβερη MD, PhD*

Ο κωμικός Rontni Dangerfield είπε κάποτε. «Πίνω πάρα πολύ. Την τελευταία φορά που έδωσα δείγμα ούρων είχε μέσα μια ελιά».  Πράγματι, η ιστορία της ανάλυσης των ούρων ή της μελέτης των ούρων για ιατρική διάγνωση διαφόρων ασθενειών θα έλεγα ότι είναι αξιοσημείωτη από την μια πλευρά αλλά και αλλόκοτη από την άλλη.

Περίπου στο 4000 π.Χ. Σουμέριοι ιατροί κατέγραψαν σε πλάκες από άργυρο αναλύσεις ούρων. Σανσκριτικά ιατρικά κείμενα , περίπου από το 100 π.Χ. περιγράφουν τουλάχιστον 20 διαφορετικούς τύπους ούρων. Στην Αρχαία Ινδία, οι ιατροί γνώριζαν ότι τα άτομα που εμφανίζουν αυτό που σήμερα ονομάζουμε διαβήτη είχαν ούρα με γλυκίζουσα γεύση, τέτοια που να προσελκύουν τα μυρμήγκια. Οι αναφορές ότι ο Ιπποκράτης (ο άνθρωπος που έβγαλε την Ιατρική από την δεισιδαιμονία και τους ναούς και την θεμελίωσε ως επιστήμη) δοκίμαζε κάποιες φορές τα ούρα των ασθενών του, ίσως είναι λίγο υπερβολικές. Ωστόσο, γεγονός είναι ότι στην συλλογή ιατρικών συγγραμάτων που αποδίδονται στον Ιπποκράτη και τους διαδόχους του (Corpus Hippocraticum) αναφέρεται η ουροσκοπία (η οπτική παρατήρηση των ούρων) ως μέθοδος παρακολούθησης των ασθενειών και πρόγνωσης της έκβασής τους. Η ουροσκοπία χρησιμοποιήθηκε κατά κόρον και στους μεσαιωνικούς χρόνους. Το βιβλίο του βυζαντινού γιατρού Θεόφιλου Πρωτοσπαθάριου (7ος αιώνας) «De Urinis» ήταν για πολλούς αιώνες το έργο αναφοράς στην μελέτη των ούρων. Οι ιατροί του Μεσαίωνα ανήγαγαν την ουροσκοπία σε μια σχεδόν  μαγική τέχνη, με κάποιους από αυτούς να φορούν μακρύ ένδυμα, να κρατούν ψηλά και να στριφογυρίζουν την αμίς (ένα γυάλινο δοχείο που είχε περίπου το σχήμα της ουροδόχου κύστεως) μπροστά στα μάτια του ασθενούς πριν κάνουν την διάγνωση τους. Μερικοί μάλιστα ιατροί έκαναν διάγνωση χωρίς ποτέ να δουν τον ασθενή, μόνο και μόνο από την επισκόπηση των ούρων. Κατά την Αναγέννηση , η ουροσκοπία χρησιμοποιείτο και για να λένε την μοίρα και να προβλέπουν το μέλλον. Στο απόγειο της εξέλιξης της ουροσκοπίας στη Δύση (Σχολή του Σαλέρνο, Ιταλία) οι ουροσκόποι ιατροί επινόησαν και εξέλιξαν τον λεγόμενο ουροσκοπικό τροχό. Επρόκειτο για ένα στρογγυλό διάγραμμα όπου περιέχονταν στις άκρες του διάφορες μορφές ούρων (διαυγή, θολά, κίτρινα, αιματηρά κ.α.). Με την χρήση οδηγιών που υπήρχαν (στα λατινικά) μέσα στο διάγραμμα οι ουροσκόποι καθοδηγούνταν βάσει καθορισμένης κλείδας στη διάγνωση παθήσεων του ουροποιητικού, κατά βάση, συστήματος. Μετά το τέλος του Μεσαίωνα όμως η ουροσκοπία παριέπεσε στο επίπεδο του τσαρλατανισμού και έχασε σταδιακά την επιστημονική της σημασία.

Ο φυσιολόγος Τ. Armostrong γράφει. «Από ένα ρευστό παράθυρο μέσα από το οποίο οι ιατροί ένιωσαν ότι μπορούν να εξετάσουν τις εσωτερικές λειτουργίες του σώματος, τα ούρα οδήγησαν στις απαρχές της εργαστηριακής ιατρικής. Καθώς ο ρόλος των ιατρών γινόταν όλο και πιο σημαντικός η σημασία της διάγνωσης μέσα από την μελέτη των ούρων έγινε ακόμη πιο μεγάλη και μέχρι τον 17ο αιώνα οι χρήσεις της ουροσκοπίας είχαν εκτοξευθεί πέραν από τα όρια της λογικής.

Η πρόοδος των επιστημών της φυσικής και της χημείας από την Αναγέννηση και μετά, καθώς και η ανακάλυψη του μικροσκοπίου οδήγησε σε διαδοχικά άλματα την επιστημονική έρευνα στο πεδίο αυτό. Από το 1870 και μετά άρχισε να διαμορφώνεται η ανάλυση των ούρων όπως την ξέρουμε σήμερα.

Ο 19ος αιώνας ξεκινά με μεγάλες ανακαλύψεις στον τομέα της φυσιολογίας και ανατομίας των νεφρών. Τον αιώνα αυτόν διατυπώνεται η μικροβιακή θεωρία από τον Lui Paster (1822 – 1895) και επινοούνται σταδιακά οι τεχνικές καλλιέργειας μικροβίων από τους Robert Wilhelm von Bunsen), το αυτόκαυστο από τον Charles Chemberland και οι δίσκοι καλλιέργειας από τον Julius Petri. Καθιερώνονται σταδιακά η αναζήτηση μικροβίων στο ίζημα των ούρων και η καλλιέργεια τους. Η ανάπτυξη, δε, το 1956 της πρώτης χρωματικής ταινίας ούρων για την γλυκόζη από την Helen Murray Free και τον Albert Free οδήγησε σταδιακά στα sticks πολλαπλών παραμέτρων (dip-and-read) που χρησιμοποιούνται σήμερα. Τέλος, ο Γεώργιος Ν. Παπανικολάου, ο επιστήμονας που θεωρείται πατέρας της Ογκολογικής Κυτταρολογίας, αν και είναι περισσότερο γνωστός για την κλινική εφαρμογή των ερευνών του στο κολπικό επίχρισμα (Pap test), είναι αυτός που έκανε τα πρώτα βήματα που οδήγησαν στην κυτταρολογική εξέταση των ούρων.

Σήμερα γνωρίζουμε ότι η ανίχνευση λευκών αιμοσφαιρίων σε ένα δείγμα ούρων μπορεί να είναι ένδειξη λοίμωξης του ουροποιητικού αν ο αριθμός του είναι μεγάλος. Επίσης η αιματουρία, δηλ. η παρουσία ερυθρών αιμοσφαιρίων στα ούρα, μπορεί να σημαίνει την παρουσία πέτρας σε κάποιο σημείο του ουροποιητικού (π.χ. του νεφρούς, ουρητήρες, ουροδόχο κύστη, προστάτη, ουρήθρα)  η μπορεί να σημαίνει κάποιο τραύμα ή όγκο σε αυτά τα όργανα. Η γλυκοζουρία δηλ. η παρουσία γλυκόζης (σακχάρου) στα ούρα είναι αποτέλεσμα του Σακχαρώδους διαβήτου. Επίσης από τα ούρα μπορούν να διαγνωσθούν παθήσεις του ήπατος, του παγκρέατος κλπ.

          

* Ο ιατρός Ιωάννης  Γ. Γκούβερης είναι

   Ειδικός  Παθολόγος-Αγγειολόγος 

   Μετεκπαιδευθείς στους Υπερήχους – Triplex Αγγείων

   Υπέρταση – Λιπίδια και Παχυσαρκία. (SCOPE Member)

NEWSLETTER

Κάντε εγγραφή στο Newsletter μας, για να ενημερώνεστε για τα τελευταία μας νέα, άρθρα και δημοσιεύσεις.

ΩΡΑΡΙΟ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ

ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΑ       09:00 - 13:00
18:00 - 21:00
ΣΑΒΒΑΤΟ 10:00 - 12:30

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

  Ναυπλίου 23
    Άργος, Τ.Κ. 21200

  Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

  Ιατρείο: 2751025786

  Fax: 2751024649

  Κινητό: 6944846248